Ուրվագծային քարտզի վրա պատկերել վառելիքային ռեսուրսներով հարուստ երկրները:Նախագծի նպատակն է սովորողների մետ քարտեզով աշխատելու հմտությունների զարգացումը, ռեսուրսներով հարուստ տարածաշրջանների ու երկրների մասին տեղության քարտեզագրումը, աշխարհի քաղաքական քարտեզի հետ ծանոթացումը: Նախագծի ընթացքը-սովորողները ուրվագծային քարտեզի միջոցով, օգտագործելով պայմանական նշանները պատկերում են համպատասխան տեղեկությունը, այդ ընթացքում ծանոթանալով և վառելիքային ռեսուրսներով հարուստ երկներին և տարբույն քարտեզներ ուսումնասիրոլով ծանոթանում աշխարհի տարբեր երկների դիրքին ր ուրվագծին:Նախագշի արդյունքը- սովորողները կազմում են սեփական քարտեզներ, ձեռք են բերում քարտեզագրական հմտություններ՝ մասնավորապես գունային արտահայտման հնարավորությունը, սովորում են քարտեզ ընթերցել:
Շաբաթ-կիրակի — կարդալ «Վահագնի ծնունդը»: Ստուգաբանել Վահագն անունը: Համացանցից նայել տեսանյութեր, թե ինչ է իրենից ներկայացնում Վահագնի ծնունդը. պատմել: Հետո կարդալ Ե.Չարենցի «Վահագն»բանաստեղծությունը: Ի՞նչ մտորումներ ունի քնարական հերոսը՝ կապված Վահագնի հետ:
Պարտադիր — տեսանյութով ներկայացնել կամ «Վահագնի ծնունդը» անգիր, կամ Ե.Չարենցի «Վահագն»բանաստեղծությունը անգիր, կամ Վահագնի մասին համացանցից գտնել հետաքրքիր պատմություն-առասպել ու պատմել այնպես, որ մենք սիրով լսենք:
Ստուգաբանել Վահագն անունը:
Հայոց դիցարանի երրորղ աստվածն էր Վիշապաքաղ Վահագնը, մի վառվռուն ու խարտյաշ պատանի՝ հրեղեն մազերով, բոցավառ մորուքով և արեգակնափայլ աչքերով։ Նա ծնվում է տիեզերքի բուռն երկունքի ժամանակ, երբ նրա երեք բաղկացուցիչ մասերը՝ երկինքը, երկիրն ու ծովը, բռնվում են երկունքի ցավերով։ Եվ երկունքից շառագունած ծիրանի ծովի մեջ վառվող եղեգնի ծուխ ու բոց արձակող փողից վազելով ելնում է պատանի Վահագնը։
Վահագն աստծո անվան հետ են կապել Ծիր Կաթին համաստեղությունը կամ, ինչպես հին հայերն են անվանել, Հարդագողի ճանապարհը: Ըստ ավանդության՝ Վահագնը ասորեստանցիների նախնի Բարշամից (Բել) հարդ է գողացել, որի մի մասը թափվել է երկնակամարում և հետք թողել, որն էլ կոչվել է Հարդագողի ճանապարհ:
Համացանցից նայել տեսանյութեր, թե ինչ է իրենից ներկայացնում Վահագնի ծնունդը. պատմել:
Վահագնը եղել է հայոց ամենասիրված և ընդհանրական Աստվածը, ում երբեք չեն մոռացել կամ մոռացրել։ Վահագնի գլխավոր տաճարը եղել է Տարոն գավառի Աշտիշատ քաղաքավանին մերձակա Քարքե լեռան լանջին: Վահագն Աստծո հարսնացուն Աստղիկ Աստվածուհին է։ Հայոց տոմարում Վահագնի անունով է նշված 3-րդ ամսվա 27-րդ օրը: Որոշ աղբյուրներում և առասպելազրույցներում Վահագնը վկայվում է նաև որպես Արեգակի աստված:
Պարտադիր — տեսանյութով ներկայացնել կամ «Վահագնի ծնունդը» անգիր, կամ Ե.Չարենցի «Վահագն»բանաստեղծությունը անգիր, կամ Վահագնի մասին համացանցից գտնել հետաքրքիր պատմություն-առասպել ու պատմել այնպես, որ մենք սիրով լսենք:
Ըստ ավանդության՝ Վահագնը ծնվել է տիեզերքի բուռն երկունքի ժամանակ, երբ նրա երեք բաղկացուցիչ մասերը՝ երկինքը, երկիրն ու ծովը բռնվում էին երկունքի ցավերով։ Անանիան Շիրակացին գրել է, թե Վահագնը կռվել է նաև երկնքում Ասորոց Բարշամի հետ։ Վահագնի հարսնացուն համարվել է Աստղիկը, որի սրահը կոչվել է «սենյակ Վահագնի»։ Հայոց տոմարում Վահագնի անունով է կոչվել ամսվա 27-րդ օրը։ Հայկական մատենագրության մեջ Վահագնը հանդես է գալիս որպես քաջություն պարգևող․ այդպես է Վահագնին ներկայացնում Ագաթանգեղոսը։ Ըստ նրանց այս առասպելն ըստ երևույթին ստեղծվել է Արևելքում, գոյություն ունեցել՝ Չինաստանում, Հնդկաստանում, Իրանում, Վրաստանում և ապա անցել Հունաստան։
Есть ли у вас в семейном альбоме фотографии людей с Карабахской войны,
У нас нету фотографии с войны, но у моего прадедушки есть отец, который присутствовал в друг очень важной войне, но прадедушка особенно не говорил об этом, потому-то в седьмом классе он потеря отца.
Если есть, то расскажите об их судьбе. Попросите родителей помочь вам в этом вопросе. Спросите их, знают ли они о своих родственниках, побывавших на войне. Может, они рассказывали им что-нибудь о войне.
Есть ли у вас знакомые, которые находятся сейчас на войне?
Լաբորաորիայում ՝մի քանի փորձեր«Մեխանիկական շարժում:Շարժման հարաբերականություն»:
Քննարկվող հարցեր.
1.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում
2.բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ
3.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին
4.Ինչն են անվանում նյութական կետ
5.Որ դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ,.որ դեպքում՝ոչ
6.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ
7.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ
8.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:
Պատասխաններ՝
1․ Մարմնի դիրքի փոփոխությունը տվյալ մարմնի նկատմամբ կոչվում է մեխանիկական շարժում։
2․ Մեքենայի շարժումը՝ փողոցում կանգնած մարդու համար։
3․ Այն մարմինը, որով որոշում ենք մեխանիկական շարժումը, կոչվում է՝ հաշվարկման մարմին։
4․Այն մարմինը, որի չափերը կարելի է անտեսել կոչվում է՝ նյութական կետ։
5․ Երբ որ մեքենան շարժվում է, մեքենայի չափերը այստեղ նյութական կետ են, իսկ մեքենայի վայրէջքը կամ վերելքը հաշվելու համար մեքենայի չափերը արդեն նյութական կետ չեն։
6․Հետագիծ կոչվում է այն գիծը, որի հաշվարկման համակարգում շարժվում է մարմինը։
7․ Մի ժամանակահատվածում մարմնի տեղաշարժը կոչվում է անցած ճանապարհ։
8․ Հետագիծը կազմվում է գծերից, իսկ անցած ճանապարհը մարմնի տեղաշարժն է։
նկարագրիր՝ ի՞նչ տրամադրություն է գերիշխում բանաստեղծությունում.
Իմ կարծիքով այս բանաստեղծության մեծ նա շատ հոգնած էր, քանի որ այս բանաստեղծությունը այդքան էլ ուրախ չեր, այն շատ հանգիստ էր։ ԵՎ նաև վերջին նախադասության մեջ ասվում է, որ նրա աչքերը փակվում են։
յուրաքանչյուր քառատողից առանձնացրու տրամադրություն փոխանցող պատկերը.
Նուրբ եղեգը կդողա:
Ճահիճն աղոտ կփայլե:
մարդ-բնություն փոխհարաբերությունն ինչպիսին է բանաստեղծությունում.
Հաջորդ հանդիպմանը — կարդալ ՙՙՀայկ և Բելՙՙ առասպելը:
Ստուգաբանել Հայկ և Բել անունները:
Հայկ—Հայկ թագավոր[1], Հայկ դյուցազուն, Հապետոսթյան Հայկ), լեգենդար հերոս, հայոց անվանադիր նախնին։ Մովսես Խորենացին իր «Հայոց պատմություն» աշխատությունում գրի առնված ավանդազրույցում նրան անվանում է նախահայր։ Համաձայն Աստվածաշնչի՝ Հայկը Հաբեթի սերունդներից էր և այդ պատճառով երբեմն անվանվում է Հաբեթոսթյան Հայկ։
Բել- (Բելոս, Բահաղ), բաբելոնյան գերագույն աստված, Բաբելոն քաղաքի հովանին։ Սեմական ցեղերը նախապես Բել են անվանել ամեն մի կուռքի, յուրաքանչյուր ցեղ ունեցել է իր Բելին։ Բնակություն հաստատելով Միջագետքում և ընդունելով շումերական հնագույն դիցարանը՝ սեմական ցեղերն ու ժողովուրդները Շումերի գլխավոր աստված Էնլիլին անվանել են Բել։ Բելը նույնացվել է նաև Մարդուկ աստծուն, և նրա հիշատակը տոնվել Նոր տարվա սկզբին, Բաբելոն քաղաքի գլխավոր տաճարում։
Պարզել, թե ինչ է խորհրդանշում Հայկի ու Բելի կռիվը:
Հայկի և Բելի մասին առասպելը, պատմականանալով, կապվել է հայկական ցեղերի կամ նախահայրերի և նրանց հարավային հարևանների (ասորեստանցիներ կամ բաբելացիներ) հետ և վերածվել է դյուցազնավեպի։ Աղեղնավոր Հայկը հայ ցեղի նախնին է, իսկ բռնակալը Բելը՝ սեմական ժողովուրդների արեգակնային աստվածը կամ Ասորեստանի թագավորը։
Բացատրել ՙՙՀայկի սերունդՙՙ արտահայտության իմաստը (ինչ հատկություններով օժտված պիտի լինի):
Հայկի սերունդ ասելով կարելի է հասկանալ՝ Հայկ Նահապետի հետնորդները։ Նույնիսկ մենք ունենք տոհմ՝ Հայկյաններ անունով։ Հայկի պես պետք է լինենք, քանի որ մի արյունն ունեինք։ Հայկը եղել է՝ ուժեղ, հպարտ, հզոր, ազատություն սիրող, գլխավոր։
Որքանով դու քեզ, քո ընտանիքը կհամարես հայկյան սերունդ: Նախագծին մասնակից դարձրու ընտանիքիդ անդամներին, թող իրենք էլ խոսեն:
Իմ ընտանիքը և ես մի որոշ չափով համընկնում ենք Հայկյան սերնդի հետ։ Մենք բոլորս սիրում ենք ազատություն։ Սիրում ենք լինել գերիշխող։ Սիրում ենք լինել խաղերում առաջնորդը և ճիշտ կարողանալ կառավարել ամեն ինչ։
Национальный герой Армении и герой Арцаха Монте «Аво» Мелконян родился 25 ноября 1957 года в небольшом калифорнийском городе Висейлия в семье Чарльза и Забел Мелконянов.
В 1975 году с отличием окончил среднюю школу города Висейлия. В школе он проявлял особый интерес к истории и иностранным языкам. Больше всего Монте привлекала Япония, он посещал курсы языка и занимался восточными единоборствами.
«С того времени он начал слушать исключительно армянскую музыку, знакомиться с другими армянскими сверстниками, посещать культурные мероприятия. Позже все это переросло в одержимость, он стал говорить о справедливости в отношении армянского народа, о правах на свои земли. Подобные разговоры были не по душе нашему отцу, из-за чего у них с Монте возникали ссоры», — рассказывает Маркар Мелконян.
1.Ответьте на вопросы Кто из вас бывал в цирке и что там видели?
Конечно же я бы хатела быть в цырке, но я некогда не была в нём. Что умеют делать на арене цирка разные артисты – люди и животные?
Люди умеют смехсить зрителейв цырке, о жевотные удевляють.
2.Прочитайте текст
На арене цирка
Цирк – это тоже театр, но артисты в нём не только люди, но и животные. Люди играют свои роли, животные – свои. Чтобы животные стали актёрами, их надо учить. Обучают животных дрессировщики. Они дрессируют животных, то есть учат их исполнять номера. На арене цирка выступают медведи и собаки, кошки и львы, обезьяны и голуби, лошади, слоны и тигры. Медведи катаются на велосипедах, на машинах, танцуют, ходят на задних лапах. Собачки бегают и прыгают, кошки катаются на спинах собак, львы прыгают через огненный обруч .В цирке выступают и фокусники. Зрители никак не могут понять, как эти артисты делают свои фокусы. Весь мир видел фокусы знаменитых армянских фокусников Арутюна и Амаяка Акопянов. В антракте на арену цирка выбегают клоуны. Обычно клоунов бывает двое. Один из них – весёлый, другой – грустный. На них смешные широкие штаны с большими карманами, огромные ботинки. У них большой красный нос, на голове часто бывает парик. Клоуны спорят друг с другом, толкают друг друга, падают, шутят и смешат зрителей. Самым известным армянским клоуном был Леонид Енгибаров. Армянский цирк знают во многих странах мира.
3. Что вы можете добавить про армянский цирк? Напишите.
Сбор подписей в пользу инициативы “Армянский цирк без животных”. Ее цель состоит в том, чтобы на арене цирка в Армении не выступали танцующие, прыгающие через огонь и выделывающие другие трюки животные. За несколько дней под данной инициативой подписалось 2500 человек.
В настоящее время в Армении рассматривается законопроект о поправках к закону “О животном мире”.
4. Переведите отрывок текста на армянский.
Каштанка Молодая рыжая собака бегала взад и вперёд по улице. Иногда она останавливалась, поднимала то одну, то другую лапу и думала, как это она потерялась. Каштанка помнила, что по дороге она прыгала, забегала во дворы и бегала за собаками. Хозяин сердито кричал на неё, говорил, что она плохо себя ведёт. Стало темно. Шёл крупный, пушистый снег. Никто не обращал на Каштанку внимания. Она села у какого-то подъезда и стала плакать. Ей было холодно и очень хотелось есть.
Երիտասարդ շեկ շունը վազում էր այստեղ և այնտեղ փողոցով մեկ։ Մեկ- մեկ նա կանգ էր առնում, բարձրացնում էր մեկ մի, մեկ էլ երկրորդ թաթը և մտածում էր, թե ինչպես է նա կորել։ Կաշտանկան հիշում էր, որ ճանապարհին նա թռվռում էր, գնում փողոցից-փողոց և վազում էր մյուս շների ետևից։ Շների տերը ջղայնացած գոռում էր նրա վրա ասում էր որ նա իրեն շատ վատ է պահում։ Արդեն մութ էր։ Գալիս էր մեծ և փափուկ ձյուն։ Ոչ չեր նկատում Կաշտանկային։ Նա նստեց ինչ-որ մուտքի մոտ և սկսեց լաց լինել։ նԺՆրան շատ ցուրտ էր, և նա շատ սոված էր։;
Грамматический материал
Приставка при– пишется, если слово имеет значение приближения, присоединения, нахождения вблизи, неполного действия. Прибежать, приклеить, приморский, прилечь. Приставка пре– пишется в значении “очень” и близка по смыслу приставке пере-. Прехорошенький, преступить закон.
Однажды, охотясь в густом лесу, король Генрих напал на след прикрасной горной козы и, преследуя ее, отстал от своей охотничьей свиты на большое расстояние.
Раздраженные запахом зверя, его собаки так увлеклись пригоней, что прескоре не стало слышно даже их лая. Между тем неприметно пригущался вечер, и нступила ночь. Тут король понял, что заблудился. И кидали доносились призывные звуки охотничьих рогов, но чем ближе, как казалось королю, он шел к ним, тем слабее звучали рога. С досадой вспомнил Генрих о том, как сбивчивы и капризны громкие звуки в горных лесах и какой предательский пересмешник – горное эхо. Но было уже поздно. Предстояло переночевать в лесу.
6.Вставьте пропущенные буквы, распределяя слова по столбикам (пре-, при-) Придорожный, приоткрыть, преодолеть препятствие, присесть на скамью, приглушить, приморской, пресытиться, пренебрегать, превращение, преследование, признаться, призирать труса, прибрежный, преображение, преступить к делу, приостановить, превосходный, преобразование, преграда, приручить, , пристроить, , знаки препинания, презабавный котенок.
7. Закончите предложения, используя слова, данные ниже. 1. В субботу Мария ходила банк, потому что она хотела обменять деньги. 2. В среду мы пойдём библиотеку, потому что мы хотим взять новый учебник. 3. Вчера Андрей и Анна были на выставке 4. Сейчас я хочу пойти в кинотеатр 5. В воскресенье мы ездили в спортклуб 6. В субботу мои друзья пойдут кинотеатр 7. Наташа идет к почте, потому что она хочет посмотреть новый фильм. Слова: банк, библиотека, почта, выставка, спортклуб, кинотеатр «Родина».
Напишите предложения, используя глаголы в настоящем времени. Образец: Как вы … (чувствовать себя)? – Как вы себя чувствуете? 1. Где вы живёте (жить)? 2. Вы учитесь или работайте (учиться, работать)? 3. Ваш друг занимается спортом (заниматься)? 4. Где вы покупайте продукты (покупать)? 5. Андрей ждёт Нину (ждать), а она опаздывает (опаздывать). 6. Вы хорошо танцевали (танцевать)? 7. А как вы поёте (петь)? 8. Вы смотрели телевизор (смотреть)? 9. Вы можете помочь мне (мочь)? 10. Я люблю играть в футбол (любить).
CO2Ածխաթթվական գազն ածխածնի երկօքսիդն է` ածխածնի և օրգանական միացությունների այրման վերջնական արդյունքը: Այն անգույն, թույլ թթվահամով, օդից 1,5 անգամ ծանր գազ է: Այդ պատճառով էլ այն կարելի է հեղուկի նման մի անոթից զգուշորեն տեղափոխել մյուսի մեջ: Ածխաթթվական գազը կարելի է նաև հեղուկացնել` միայն բարձր ճնշման տակ, իսկ մթնոլորտային ճնշման պայմաններում պնդացնել՝ վերածելով «չոր սառույցի», որը ձեզ անպայման ծանոթ է:Ածխաթթվական գազը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով ածխաթթու, որը հիմքերի հետ գոյացնում է աղեր` կարբոնատներ և հիդրոկարբոնատներ: Դրանցից են մեզ բոլորիս լավ հայտնի սոդան` նատրիումի կարբոնատը (Na2CO3), և խմելու սոդան՝ նատրիումի հիդրոկարբոնատը (NaHCO3): Ածխաթթվի մյուս աղը` կալցիումի կարբոնատը (CaCO3), բնության մեջ հանդիպում է հսկայական քանակությամբ և միանգամից 3 ձևով` կավճի, կրաքարի և մարմարի: Այդ ապարների հզոր շերտերը հասնում են մինչև երկրակեղևի խորքերը, որտեղ ստորգետնյա խոր հորիզոնների ջերմությունը քայքայում է կարբոնատները, և անջատվում է ածխաթթվական գազ: Ժայթքելով երկրակեղևի ճեղքերի և հրաբուխների խառնարանների միջով` ածխաթթվական գազը դուրս է գալիս մթնոլորտ: Մարդկանց և կենդանիների շնչառության, զանազան նյութերի այրման և փտման ժամանակ նույնպես անջատվում է ածխաթթվական գազ: Մթնոլորտում, հատկապես նրա վերին շերտերում, ածխաթթվական գազի պարունակության չնչին աճն ազդում է Երկրից Տիեզերք ջերմանցման բնական ընթացքի վրա, որի հետևանքով նկատվում է Երկրի միջին ջերմաստիճանի աճի միտում, որն այլ կերպ անվանում են ջերմոցային էֆեկտ: Վերջինիս դեմ պայքարը ներկայումս լուրջ էկոլոգիական խնդիր է: Օդում ածխաթթվական գազի քանակի չափավորությունը (մոտավորապես 0,03%) մարդու համար շատ կարևոր է, քանի որ այն թունավոր է:Այդօրինակ «աղետներից» մեզ փրկում են կանաչ բույսերը, որոնց հիմնական սնունդը ածխաթթվական գազն է, բույսերի տերևները կլանում են ածխաթթվական գազը՝ փոխարենը մեզ տալով այնքան անհրաժեշտ թթվածինը:Ածխաթթվական գազը հիմնականում օգտագործվում է սննդի արդյունաբերության մեջ՝ գազավորված ըմպելիքներ, փրփրուն գինիներ, պահածոյված սննդամթերք պատրաստելու համար: Չոր սառույցը հիանալի սառնազդակ է, 2 անգամ ավելի արդյունավետ, քան սովորական սառույցը: Այն օգտագործվում է շուտ փչացող մթերքները պահպանելու և տեղափոխելու համար: ԿրակմարիչԱծխաթթվական գազը չի այրվում և այրմանը չի նպաստում. այդ հատկության շնորհիվ այն օգտագործվում է հրդեհները մարելու համար: Կրակմարիչները լիցքավորում են ածխաթթվական գազով կամ նատրիումի հիդրոկարբոնատի լուծույթով: Այս դեպքում բալոնի վերին մասում ամրացվում է ծծմբական թթվով լցված սրվակ: Կրակմարիչը գործի դնելիս ծծմբական թթուն խառնվում է նատրիումի հիդրոկարբոնատի հետ: Փոխազդեցության հետևանքով անջատվում է ածխաթթվական գազ, որը հեղուկի հետ առաջացնում է շիթ և մեծ ճնշման տակ դուրս մղվում կրակմարիչից: Փրփուրը ծածկում է այրվող առարկայի մակերեսը, մեկուսացնում այն օդի թթվածնից և, այրումը դադարեցնելով, հանգցնում է կրակը:
Յանա Սարդարյան 