Category: Uncategorized

Առաջին մակարդակ

Դեկտեմբեր ամսվա մաթեմատիկական ֆլեշմոբ-2020

1. Ձմեռ պապը իր բոլոր երեք գրքերը նվիրեց թոռնուհուն: Քանի՞ գիրք եղավ թոռնուհու մոտ, եթե մինչ նվեր ստանալը երկու գիրք ավել ուներ, քան Ձմեռ պապը։

Լուծում՝

1)3+2=5(գիրք)

2)5+3=8(գիրք)

Պատ․8 գիրք

2. Բլրի գագաթին 25 ճամբարական կար: Նրանք միաժամանակ 3 տեղանոց սահնակներով պետք է սահեին բլրից: Ամենաքիչը քանի՞ սահնակ պետք է լիներ բլրին:

Լուծում՝

Գտնում ենք 25-ի ամենամոտ թիվը,որը բաժանվում է 3-ին։Դա 24-ն է։

Բաժանում ենք 24/3=8 սահնակ

Բայց քանի,որ 25 ճամբարակա էր,իսկ մեր մոտ 8 սահնակ, կա,24 հոգու համար,մենք պետք է նաև այն մեկին տեղավորենք։Ստացվում է,որ ամենաքիչը կլինի 9 սահնակ,որպեսզի բոլորը տեղավորվեն

Պատ․ամենաքիչը պետք է լիներ 9 սահնակ

3. Արմենը գրպանում միայն 50 և 100 դրամանոց մետաղադրամներ ուներ: Փուչիկ գնելու համար նա պետք է 100 դրամ վճարեր: Առանց նայելու՝ ամենաքիչը քանի՞ մետաղադրամ պետք է Արմենը գրպանից հաներ մեկ փուչիկ գնելու համար:

Ամենաքիչը պետք է վերցնի երկու անգամ,որովհետև եթե մեկ անգամ վերցնի՝նա չգիտի,թե ինչ կնգնի։Օրինակ 50 դրամը ընկավ,հետո որ էլի վերցնի արդեն կվերցնի 100 դրամանոցը։

Պատ․2 անգամ

4. Ամանորյա միջոցառման ժամանակ տարեգաթան կիսեցին, հետո յուրաքանչյուր կտորը բաժանեցին 2 մասի: Ստացված ամեն մի մասը բաժանեցին 3 կտորի: Երբ յուրաքանչյուր երեխա մեկ կտոր վերցրեց, երկու կտոր ավելացավ: Քանի՞ երեխա էր մասնակցում միջոցառմանը:

Լուծում՝

2+(2*3)=8 երեխա

Պատ․8 երեխա

5. 2020 թ.-ի Ձմեռ պապը հարյուր տարի հետո տոնելու է իր չորսհարյուրամյակը: Քանի՞ տարի առաջ է ծնվել Ձմեռ պապը:

1)400-100=300 տարի

Պատ․300 տարի առաջ

6. Ձմեռ պապիկը Կարինեին, Գոհարին և Անուշին, ըստ իրենց ցանկության, նվիրեց մեկական խաղալիք՝ արջուկ, փղիկ և նապաստակ: Հայտնի էր, որ Կարինեն նապաստակով չէր խաղում, իսկ Անուշը չէր խաղում ո՛չ նապաստակով, ո՛չ արջուկով: Ի՞նչ խաղալիք ստացավ Գոհարը:

Լուծում՝

Կարինե-չի խաղում ն․-?

Գոհար-?

Անուշ-ոչ ն․,ոչ ար․?

Քանի,որ Անուշը չի խաղում նապաստակով ու արջուկով,ստացվում է,որ Անուշը խաղում է փղիկով։

Քանի,որ Անուշը խաղում է փղիկով,իսկ Կարինեն չի խաղում նապաստակով,ստացվում է,որ Կարինեն խաղում է արջուկով։Դե մնաց նապաստակը,որեմն Գոհարը խաղում է նապաստակով։

Անուշ-փղիկ

Կարինե-արջուկ

Գոհար-նապաստակ

7. Ամանորյա առաջին ներկայացումը թատրոնում դեկտեմբերի 25-ին է, վերջին ներկայացումը` հունվարի 7-ին: Ամեն օր մեկ ներկայացում է լինելու: Քանի՞ ներկայացում է լինելու:

Պատ․11 ներկայացում

8. Տոնածառի խաղալիք գնելիս Լևոնը երկու անգամ ավելի շատ գումար ծախսեց, քան Գագիկը: Որքա՞ն գումար ծախսեց տղաներից յուրաքանչյուրը, եթե Գագիկը Լևոնից 1500 դրամով քիչ ծախսեց:

Լուծում՝

x=1500 դրամ

2x=?

1500*2=3000 դրամ

Պատ․3000 դրամ

9.Տոնածառի լույսերի շղթայի լամպերը գունավորված են դեղին, կանաչ, կարմիր, կապույտ հերթականությամբ։ Ի՞նչ գույնի է 52-րդ լամպը:

Հաշվեցի,պատասխանը կապույտ գույնը

10. Ի՞նչ թիվ է թաքնված հարցականի փոխարեն:

Ձմեռ պապիկը հավասար է 5

>

• Интересно, что самые крупные снежинки в Москве выпали не зимой, а весной, причем, далеко не ранней. Случилось это 30 апреля 1944 года, когда на столицу внезапно обрушился сильный снегопад. Снежинки по своей форме напоминали страусиные перья и были величиной с ладонь взрослого человека.
• В России зима — не только время года. В Иркутской области есть город с таким названием. Любопытно, что название города, по утверждению краеведов, со временем года никак не связано. По-бурятски «зэмэ» означает «провинность». Какой-то род, проживающий в этих местах, провинился перед своими сородичами. Через город протекает река с тем же названием (интересные факты о реках).
• Европейские социологи в ходе опросов населения сделали любопытные выводы — у детей, родившихся зимой, шансы дожить до 100-летнего юбилея на 16% выше, чем у всех остальных. Кроме того, такие дети более выносливы и чаще добиваются высоких результатов в спорте.
• В 2012 году в Венеции была настолько холодная зима, что гондолы оказались в ледяном плену и не смогли передвигаться по воде. До этого подобный случай наблюдался в 1985 году.
• В 1468 году в подвалах Бургундии, согласно летописям, из-за особо сильных морозов замёрзло вино.

Հետաքրքիր է, որ Մոսկվայի ամենամեծ ձյան փաթիլները ընկել են ոչ թե ձմռանը, այլ գարնանը, և շատ շուտ: Դա տեղի ունեցավ 1944-ի ապրիլի 30-ին, երբ հանկարծ ձյան առատ տեղումները տեղաց մայրաքաղաքի վրա: Ձյան փաթիլները նման էին ջայլամի փետուրներին և մեծ էին չափահասի ափի չափ: Ռուսաստանում ձմեռը միայն սեզոն չէ: Այդ անունով քաղաք կա Իրկուտսկի մարզում: Հետաքրքիր է, որ քաղաքի անվանումը, ըստ տեղական պատմաբանների, ոչ մի կապ չունի սեզոնի հետ: Բուրյաթում «zeme» նշանակում է «վիրավորանք»: Այս վայրերում ապրող ինչ-որ մի տեսակ մեղավոր էր իր հարազատների առաջ: Քաղաքով անցնում է նույն անունով գետը (հետաքրքիր փաստեր գետերի մասին): Եվրոպացի սոցիոլոգները բնակչության շրջանում կատարված հարցումների ընթացքում հետաքրքիր եզրակացություններ են արել. Ձմռանը ծնված երեխաները բոլոր 100% -ով ավելի բարձր են, քան մնացածները: Բացի այդ, այդպիսի երեխաներն ավելի դիմացկուն են ու ավելի հաճախ սպորտում բարձր արդյունքների են հասնում: 2012-ին Վենետիկում այնքան ցուրտ ձմեռ էր, որ գոնդոլաները մնացել էին սառույցի մեջ և չէին կարողանում ջրի վրա շարժվել: Դրանից առաջ նման դեպք նկատվել էր 1985 թ. 1468 թվականին Բուրգունդիայի նկուղներում, ըստ մատենագրության, հատկապես խիստ ցրտահարությունների պատճառով գինին սառեցրեց:

(45) Мультик про снег. Откуда берется снег — YouTube

Աշխարհում ձյան ոչ մի փաթիլ չի կրկնում մեկ այլ փաթիլի կառուցվածքը։
Ձյան փաթիլները կշռում են 1 մգմ:
Ըստ Գինեսի ռեկորդների գրքի՝ աշխարհի ամենամեծ փաթիլը գրանցվել է ԱՄՆ Մոնտանա նահանգում1887թ․ հունվարին: Փաթիլի տրամագիծը կազմել է 38 սմ:
Ձյան փաթիլների 95%-ը կազմված է օդից: Հենց այս պատճառով էլ նրանք շատ դանդաղ են ընկնում` ընդհամենը 0,9կմ/ժ արագությամբ:
Ձմռանը, ձյունը տիեզերք է արտացոլում արևի ճառագայթների 90%, ինչի պատճառով էլ Երկիրը չի տաքանում:
Այն բաղկացած է օդից, իսկ լույսը, որն ընկնում է ձյան փաթիլների վրա, ցրվում է հնարավոր բոլոր ուղղություններով: Հենց սա էլ փաթիլին տալիս է սպիտակ գույն։

Ձմռան մի երեկո ընկերներով որոշեցինք դուրս գալ զբոսնելու։Հանդիպեցինք իրար և շարժվեցինք դեպի անտառ։Շատ մեծ ցանկություն ունեինք ձնագնդի խաղալու, սակայն ձյուն չկար շրջակայքում։Երբ մենք մոտեցանք  անտառի բացատին, ինչպես հեքիաթում սկսեց տեղալ մեծ փաթիլներով ձյուն։Լուսնի լույսի տակ սկսեցին փայլել ձյան փաթիլները։Նրանք շատ գեղեցիկ էին և իրարից տարբեր։Հաճելի էր տաք դեմքի վրա զգալ սառը փաթիլների հպումը։
Ասում են, որ առաջին ձյան ժամանակ ինչ երազանք պահես, կիրականա։Ես երազում եմ, որ աշխարհում լինի խաղաղություն և ոչ մի երեխա լաց չլինի;

Где то в Африке жила одна девочка Гера. Она очень любила есть и говорить. Она решила украсить свою пальму игрушками. Гера очень любила дорить подарки деду морозу. Она каждую ночь бегала в Антарктиду и дарила деду морозу бороды. У Гер есть младший брат который следил за Герой. Гера очень любила новый год. В этом году было очень мало всего. Например в место того что во дворе был снег снег был у них дома снежки, марковка, ведро и так дале. Но самое смешное в том, что когда Гера преонсила подарки деду морозу, онабыл голым только с новогодней шапкой. У геры былы коричневые листя о ствол пальмы был зелённым.Проблема в том что Гера это маилчик о не довочка.

Հայ Բագրատունիները նախարարական, ապա արքայական  տոհմ էին Հայաստանում (IX–XI դարերում): 922 թ-ից կրել են Շահնշահ Հայոց և Վրաց տիտղոսը: Վրաստանում սկզբնավորել են վրաց Բագրատունիների արքայատոհմը (IX–XIX դարեր):

Արշակունյաց «Գահնամակում» Բագրատունիների տոհմը հիշատակվում է երկրորդը (Սյունյաց նախարարությունից հետո): Նրանց է պատկանել թագադիր ասպետի արքունի գործակալությունը, և հաճախ, ըստ իրենց պաշտոնի, անվանվել են Ասպետունի: Բագրատունիների ժառանգական տիրույթը Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառն էր, իսկ Արշակունիների թագավորության վերացումից (428 թ.) հետո՝ նաև Այրարատ նահանգի Կոգովիտ գավառը՝ Դարույնք ամրոցով: V դարի վերջին Սահակ Բագրատունին դարձել է Հայոց մարզպան: VII–VIII դարերում Բագրատունիները ներքաղաքական պայքարում մրցակցում էին Մամիկոնյանների հետ: VII դարում հայտնի էր Հայոց իշխան Աշոտ Բագրատունին: VIII դարում (արաբական տիրապետության պայմաններում) Հայոց իշխանի պաշտոնը մեծ մասամբ վարել են Բագրատունիները և քաղաքական ասպարեզից աստիճանաբար դուրս մղել Մամիկոնյաններին: VIII դարի վերջին նրանք հաստատվել են նաև Տայքի նահանգում ու Կղարջք գավառում (Գուգարքի նահանգ), իսկ IX դարի վերջին Վրաստանում հիմնել են վրաց Բագրատունիների (վրացերեն՝ Բագրատիոնի) արքայատունը, որոնց ականավոր ներկայացուցիչներից էին Դավիթ Շինարարը (1089– 1125 թթ.), Գեորգի III-ը (1156–84 թթ.), Թամար թագուհին (1184–1213 թթ.): IX դարի սկզբին Բագրատունիներն իրենց տիրույթներին են միավորել Տարոնը, Շիրակը, Արշարունիքը, Աշոցքը, Տաշիրը, Մոկքը, Սասունը, Շիմշատը, ապա` Այրարատի Ոստան Հայոցը: Այս շրջանում նրանց տոհմական կենտրոնը Բագարան քաղաքն էր: IX դարից Բագրատունիները դարձել են Հայաստանի ամենաազդեցիկ նախարարական տոհմը և ժառանգաբար կառավարել երկիրը նախ՝ որպես Հայոց իշխան, ապա՝ իշխանաց իշխան և Հայոց թագավոր (885 թ-ից): Բագրատունիների արքայատան և թագավորության (885–1045 թթ.) հիմնադիր արքան Աշոտ Ա Մեծն է: Նա 855 թ-ից եղել է Հայոց սպարապետ, 862 թ-ին Արաբական խալիֆությունից ստացել է Հայոց, Վրաց և Աղվանից իշխանաց իշխանի տիտղոսը: Նրան է հանձնվել նաև հարկահանության իրավունքը, որի շնորհիվ հարկերը կրճատվել են երեք անգամ: Աշոտ Բագրատունին վերակազմել է բանակը. նրա թվաքանակը հասցրել է 40 հզ-ի, սպարապետությունը հանձնել է եղբորը՝ Աբասին: Երկրի վարչական, տնտեսական և ռազմական իշխանությունը Բագրատունիների ձեռքում էր: Պատմիչի խոսքով՝ Աշոտին պակասում էր միայն թագավորական թագը: 869 թ-ին կաթողիկոս Զաքարիա Ա Ձագեցու նախաձեռնությամբ հրավիրված հայ իշխանների ժողովը վճռել է Աշոտին հռչակել թագավոր և Հայաստանի թագավորությունը ճանաչելու պահանջով դիմել է խալիֆին: Վերջինս 885 թ-ին ստիպված արքայական թագ է ուղարկել Աշոտ Բագրատունուն և նրան ճանաչել Հայոց, Վրաց ու Աղվանից արքա: Բյուզանդիայի հայազգի Վասիլ (Բարսեղ) I կայսրը նույնպես արքայական թագ է ուղարկել և դաշինք կնքել Հայաստանի հետ: Կաթողիկոս Գևորգ Բ Գառնեցին 885 թ-ին երկրի իշխանների ու հյուրերի ներկայությամբ Բագարանում Աշոտ Բագրատունուն օծել է Հայոց թագավոր, որով միջազգային ճանաչում է ստացել Հայաստանի փաստական անկախությունը, և վերականգնվել է 457 տարի առաջ կործանված հայկական թագավորությունը: Աշոտ Ա-ն ամրապնդել է Հայոց թագավորությունը և իր գերիշխանությանը ենթարկել ոչ միայն Վրաց և Աղվանից իշխաններին, այլև հարևան արաբ ամիրությունները: Աշոտ Ա Մեծի քաղաքականությունը շարունակել է որդին և հաջորդը՝ Սմբատ Ա-ն, որը մայրաքաղաքը Բագարանից տեղափոխել է Երազգավորս (Շիրակավան): Նա չեզոք դիրք է գրավել խալիֆության և Բյուզանդիայի միջև` նպաստելով Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական զարգացմանը:  893 թ-ին բարեկամության և առևտրական նոր դաշինք է կնքել Բյուզանդիայի հետ: Սմբատ Ա-ն ամրապնդել է թագավորական իշխանությունը ողջ Հայաստանում և Եգերքում՝ մինչև Սև ծովի ափերն ու Վիրք, ընդհուպ` Ալանաց դուռը: 908 թ-ին արաբների աջակցությամբ Բագրատունյաց թագավորությունից անջատվել է Վասպուրականը և վերածվել առանձին թագավորության. առժամանակ ջլատվել է երկրի միասնությունը: 909 թ-ին Ատրպատականի ամիրա Յուսուփը Վասպուրականի Գագիկ և Գուրգեն Արծրունի իշխանների օգնությամբ ներխուժել է Բագրատունյաց թագավորություն: Հնգամյա պայքարից հետո Սմբատ Ա-ն հարկադրված հանձնվել է Յուսուփին, որը, դրժելով խոստումը, գլխատել է արքային: Սմբատ Ա-ի որդին՝ Աշոտ Բ Երկաթը, տևական պայքարում (914–922 թթ.) վտարել է արաբներին, սանձել կենտրոնախույս ուժերին, միավորել երկիրը: Անզավակ Աշոտ Բ-ին հաջորդել է եղբայրը՝ Կարսի կառավարիչ Աբասը: Նա Բագրատունիների արքունիքը տեղափոխել է Կարս, իսկ կաթողիկոսական աթոռը՝ Աղթամար կղզուց Շիրակ: Աբասի որդու՝ Աշոտ Գ Ողորմածի օրոք սկսվել է Բագրատունյաց Հայաստանի բարգավաճման նոր ժամանակաշրջան: Հաջորդ արքան՝ Սմբատ Բ Տիեզերակալը, ուժեղացնելով կենտրոնական իշխանությունը, ձգտել է մահմեդական ամիրությունների և Բյուզանդիայի հետ վեճերը հարթել խաղաղ ճանապարհով: Սակայն Բագրատունյաց թագավորության վերելքն իր գագաթնակետին է հասել Սմբատ Բ-ի եղբայր Գագիկ Ա-ի օրոք (989–1020 թթ.):Բյուզանդիան 967 թ-ին զավթել է Տարոնի իշխանությունը, 1000 թ-ին՝ Տայքի կյուրապաղատությունը, 1016– 1021 թթ-ին՝ Վասպուրականը: Գագիկ Ա-ի ավագ որդին՝ Հովհաննես-Սմբատը, Բյուզանդիայի ճնշմամբ Անի-Շիրակի թագավորությունը «կտակել» է կայսրությանը: Կաթողիկոս Պետրոս Ա Գետադարձը 1022 թ-ի հունվարին Տրապիզոնում Վասիլ II կայսեր հետ կնքել է պայմանագիր, որով Հայոց թագավորի մահից հետո Բագրատունյաց թագավորությունը միացվելու էր Բյուզանդիային: Հովհաննես-Սմբատը և նրա եղբայր Աշոտ Դ-ն թագավորությունը բաժանել են. Շիրակը՝ շրջակա գավառներով, մնացել է Հովհաննես-Սմբատին, իսկ թագավորության արևելյան կողմերն անցել են Աշոտին: Հովհաննես-Սմբատի մահից հետո բյուզանդական զորքերը ներխուժել են Հայաստան (1042 թ.), պաշարել Անին: Հայոց զորքն ու մայրաքաղաքի բնակիչները սպարապետ Վահրամ Պահլավունու գլխավորությամբ ջախջախել են թշնամուն և թագավոր հռչակել Աշոտ Դ-ի որդի Գագիկ Բ-ին: 1045 թ-ին Գագիկ Բ-ին խաբեությամբ գերելուց հետո Բյուզանդիայի կայսր Կոնստանդին IX Մոնոմաքոսը գրավել է Անին և վերացրել Բագրատունիների հայկական պետությունն ու Բագրատունիների արքայատոհմի հիմնական ճյուղի իշխանությունը Հայաստանում:Բագրատունիներն ունեցել են մի քանի ճյուղավորում՝ Տարոնի, Մոկքի, Կարսի (Վանանդի) և Տաշիր-Ձորագետի (Կյուրիկյան): X դարի 2-րդ կեսին և մասամբ XI դարում այս ճյուղերն ստեղծել են որոշ ինքնուրույնություն ունեցող քաղաքական միավորումներ: Տարոնի Բագրատունիները, որոնք սերում են Բագարատ Բագրատունու Աշոտ ու Դավիթ («արքայիկ» պատվանունով) որդիներից, և Բագարատի եղբայր Սմբատի որդի Մուշեղից սերած Մոկաց Բագրատունիները X դարի 2-րդ կեսին տեղափոխվել են Բյուզանդիա: 963 թ-ին Աշոտ Գ Ողորմածի եղբայր Մուշեղը հիմնել է Վանանդի (Կարսի) թագավորությունը և սկիզբ դրել Բագրատունիների նոր ճյուղի: Աշոտ Գ-ի որդի Գուրգենը գահակալել է Տաշիր-Ձորագետի կամ Լոռու թագավորությունում՝ սկզբնավորելով Կյուրիկյանների հարստությունը (972–1113 թթ.): Այդ թագավորության վերացումից (1113 թ.) հետո այս ճյուղի Բագրատունիները հիշվում են սոսկ որպես իշխաններ: Նրանց մասին հիշատակություն կա մինչև XVI դարի սկիզբը, որից հետո հայ Բագրատունիներն դուրս են եկել պատմության ասպարեզից:
Հայ Բագրատունիների արքայացանկըԱշոտ Ա Մեծ (885–890 թթ.), Սմբատ Ա (890–914 թթ.), Աշոտ Բ Երկաթ (914–929 թթ.), Աբաս (929–953 թթ.), Աշոտ Գ Ողորմած (953–977 թթ.), Սմբատ Բ (977–989 թթ.), Գագիկ Ա (989–1020 թթ.), Հովհաննես-Սմբատ (1020–41 թթ.), միաժամանակ՝ Աշոտ Դ (1022–40 թթ.), Գագիկ Բ (1042–45 թթ.)Տես նաև Աշոտ Բ Երկաթ, Աշոտ Գ Ողորմած,  Արաբական խալիֆություն, Գագիկ Ա:

There are several colors which are traditionally associated with Christmas. This site uses Red, Green and Gold. But why do we have them and what do the colors represent?

Most the colors and their meanings come from the western/northern European traditions and customs, when Christmas is in the middle of winter and it’s dark and cold.

Green

Evergreen plants, like Holly, Ivy and Mistletoe have been used for thousands of years to decorate and brighten up buildings during the long dark winter. They also reminded people that spring would come and that winter wouldn’t last forever!

The Romans would exchange evergreen branches during January as a sign of good luck. The ancient Egyptians used to bring palm branches into their houses during the mid winter festivals.

In many parts of Europe during the middle ages, Paradise plays were performed, often on Christmas Eve. They told Bible stories to people who couldn’t read. The ‘Paradise Tree’ in the garden of eden in the play was normally a pine tree with red apples tied to it.

Now the most common use of green at Christmas are Christmas Trees.

Red

As mentioned above, an early use of red at Christmas were the apples on the paradise tree. They represented the fall of Adam in the plays.

Red is also the color of Holly berries, which is said to represent the blood of Jesus when he died on the cross.

Red is also the color of Bishops robes. These would have been worn by St. Nicholas and then also became Santa’s uniform!

Gold

Gold is the color of the Sun and light — both very important in the dark winter. And both red and gold are the colors of fire that you need to keep you warm.

Gold was also one of the presents brought to the baby Jesus by one of the wise men and traditionally it’s the color used to show the star that the wise men followed.

Silver is sometimes used instead of (or with) gold. But gold is a ‘warmer’ color.

White

White is often associated with purity and peace in western cultures. The snow of winter is also very white!

White paper wafers were also sometimes used to decorate paradise trees. The wafers represented the bread eaten during Christian Communion or Mass, when Christians remember that Jesus died for them.

White is used by most churches as the color of Christmas, when the altar is covered with a white cloth (in the Russian Orthodox Church Gold is used for Christmas).

Blue

The color blue is often associated with Mary, the mother of Jesus. In medieval times blue dye and paint was more expensive than gold! So it would only be worn by Royal families and very rich people. Mary was often painted wearing blue to show she was very important.

Blue can also represent the color of the sky and heaven.

Purple

During Advent, purple and sometimes blue is used in most churches for the color of the altar cloth (in the Russian Orthodox Church red is used for advent).

LINK

The Colors of Christmas — Christmas Customs and Traditions — whychristmas?com

7. Выпишите в один столбик слова с корневым вариантом -кас-, а в другой -кос-
1) Ничто так близко не соприкасается с идеей вечности, как представление о литературе. 2) Нет ничего, что не касалось бы честных людей. 3) О такой дружбе, которая не выдерживает прикосновения голой правды, не стоит жалеть. 4) Береги, щади неприкосновенность, уязвимость, ранимость другого человека. 5) Прикосновение к природе неизбежно возбуждает чувства и порождает мысли.

Ветер и Солнце

Однажды сердитый северный Ветер и Солнце затеяли спор о том, кто из них сильнее. Долго они спорили и решили испробовать свою силу на одном путешественнике.

Ветер сказал: «Я сейчас вмиг сорву с него плащ!» И начал дуть. Он дул очень сильно и долго. Но человек только плотнее закутывался в свой плащ.

Тогда Солнце начало пригревать путника. Он сначала опустил воротник, потом развязал пояс, а потом снял плащ и понёс его на руке. Солнце сказало Ветру: «Видишь: добром, лаской, можно добиться гораздо большего, чем насилием».

Քամին և արևը

Մի օր ջղայն հյուսիսային քամին և արևը մտածեցին կռվի մասին, թե ով է իրենցից ավելի ուժեղ։ Նրանք երկար էին կռվում և որոշեցին իրենց ուժերը փորձել մեկ զբեսաշրջիկի վրա։

Քամին ասաց․<<ես հիմա արագությամբ կպոկեմ նրա թիկնոցը>> և սկսեց փչել։ Նա փչում էր ուժեղ և երկար։ Բայց մարդը ավելի ուժեղ էր փաթաթվում իր թիկնոցով։

Այդ ժամանակ արևը որոշեեց տաքացնել զբեսաշրջիկին։Նա սկզբում իջեցրեց օձիքը, հետո արձակեց գոտին, իսկ հետո հանեց թիկնոցը և տարավ այն ձեռքով։ Արևը ասաց քամուն․ Տեսնում ես՝, բարիությամբ, շոյվածությամբ կարելի է հասնելվաելի շատի, քան բռնությամբ։

Ինչպես արդեն գիտեք, ծածկասերմ կամ ծաղկավոր բույսերը հանդիսանում են երկրագնդի վրա առկա ժամանակակից կատարյալ բուսատեսակները: Ծաղկավոր բույսերի կատարելագործման, տարածման և գերակշռության ձեռք բերման գործում կարևոր դեր է ունեցել բազմացման ձևերի զարգացումը: 

  Ծաղկավոր բույսերը բազմանում են և՛ անսեռ ճանապարհով, և՛ սեռական եղանակով:Ծաղկավոր բույսերի անսեռ բազմացման ձևը կոչվում է վեգետատիվ բազմացում:Վեգետատիվ բազմացումը իրականանում է վեգետատիվ համակարգի օրգանների՝ արմատի, տերևի, ցողունային կտրոնների միջոցով:Ծաղկավոր բույսերի սեռական բազմացումը իրականացվում է սեռական օրգանների՝ ծաղիկների միջոցով:Ծաղիկն իրենից ներկայացնում է ձևափոխված և կարճացած ընձյուղ, որից ձևավորվում է ապագա սերմն ու պտուղը:

 Ծաղիկները չափազանց բազմազան են իրենց չափերով, ձևերով, գույներով, սակայն բոլորն էլ ունեն կառուցվածքի միասնական հատկանիշներ:Ծաղիկը զարգանում է ծաղկակոթի վրա և լայնանում է ծաղկակալում, որն իր վրա կրում է ծաղկի մնացած մասերը: Մանր կանաչ տերևներից՝ բաժակաթերթիկներից, ձևավորվում է բաժակը, իսկ վառ և գունավոր պսակաթերթիկներից՝ պսակը:Բաժակը և պսակը միասին կազմում են ծաղկապատյանը, որը վնասվածքներից պաշտպանում է ծաղիկը և գրավում կենդանիներին:

 Որոշ ծաղիկներ ծաղկապատյանի հիմքում ունեն նեկտարանոցներ, որոնց արտադրած նեկտարը սնունդ է հանդիսանում միջատների և թռչունների համար: Հետևաբար սնվելով ծաղկի նեկտարով կենդանիները իրականացնում են փոշոտում: Ծաղկին բնորոշ է արական օրգան՝ առէջ՝ կազմված առէջաթելից և փոշեպարկից: Փոշեպարկում զարգանում են բազմաթիվ փոշեհատիկները, որոնց ամբողջությունը առաջացնում է ծաղկափոշի: Դրանցից յուրաքանչյուրը կրում է երկու ♂ գամետ և մեկ վեգետատիվ բջիջ:  

 Ծաղկին բնորոշ է իգական օրգան՝ վարսանդ՝ կազմված սպիից, սռնակից և սերմնարանից: Սերմնարանում գտնվում են սերմնասկզբնակները, որոնցից յուրաքանչյուրը կրում է մեկ ♀ գամետ՝ ձվաբջիջ և մեկ կենտրոնական բջիջ:  

 Ծաղիկները կարող են լինել միասեռ, երկսեռ և անսեռ.

• Միասեռ ծաղիկներն ունեն կա՛մ առէջներ, կա՛մ վարսանդ:
• Երկսեռ ծաղիկներն ունեն և՛ առէջներ, և՛ վարսանդ:
• Անսեռ ծաղիկները չունեն ո՛չ առէջներ, ո՛չ վարսանդ:

Ինչպես արդեն գիտեք, սեռական բազմացման հիմքում ընկած է բեղմնավորումը՝ ♀ և ♂ սեռական բջիջների կամ գամետների միաձուլումը:

(28) Ծաղկավոր բույսերի կրկնակի բեղմնավորում — YouTube

4 млрд 540 млн лет назад – Земля появляется на свет. 4 միլիարդ 540 միլլիոն տարի առաջ-երկիրը ծնվում է։ Удивительно, но на заре времен «жизнь» на нашей планете больше похожа на ее конец – тот, каким видит его религия. Զարմանալի է, բայց ժամանակի լուսաբացին մեր մոլորակի<<կյանքը>> նման է նրա վերջին — այն, ինչպես տեսնում է նրա կրոնը։ Твердой «суши» почти нет. Կոշտ ցամաքները այլևս չկան։ Вместо нее – огненное море расплавленной породы. Նրա տեղը՝ կրակոտ ծովի հալված տեսակը։ Вместо воздуха – углекислый газ, азот, сера и водяной пар. Օդի տեղը ածխաթթու գազ, ազօտ և ջրային գոլորշի:

В свое время религиозные схоласты рассчитали, что возраст Земли – не менее 6 тыс. лет. Այն օրերը կրոնական գիտնականները հաշվարկել են, որերկրի տարիքը 6 հազարից ավելի շատ է։ Вооружившись данными о скорости остывания материалов, идеей о том, что Земля изначально была расплавленным шаром, и многими годами, потраченными на расчеты, британский физик и механик лорд Кельвин в XIX веке сделал вывод о том, что Земле, скорее всего, от 20 до 40 млн лет. Իմանալով տվյալները երկրի արագության հովացման նյութերը, գաղափար այն մասին, որ երկիրը սկզբից եղել է հալված գնդակ, շատ տարիներ, բնակավայրերի վրա ծախսված, Բրիտանիայի ֆիզիկոս և մեխանիկ Լորդ Կեվինը 19-րդ դարում եզրակացություն արեց այն մասին, որ ավելի շատ նրան 20-ից 40 միլիոն տարեկան է։

(28) Земля и другие планеты. Что нужно знать о Солнечной системе Документальный фильм, космос 17.08.2016 — YouTube

Կարդալ Հանս Քրիստիան Անդերսենի  «Եղևնին» հեքիաթը:

Առաջադրանքներ.

• Եղևնին մարդու ո՞ր տեսակն է մարմնավորում:
• Այս հեքիաթի փոքրիկ եղևնին նման էր փոքր երեխաներին, նա ուզւոմ էր շուտ մեծանար, որպեսզի նրան կտռեին և տանեին նրան որնց որ մյուս եղևնիներին
• Երազելով վաղվա օրվա մասին — ստեղծագործական աշխատանք:
• Ես էլ եմ ուզում շոտ մեծանամ, քանի որ եթե մեծ լինեմ կհասկանամ կյանքիս իմաստը, կհասկանամ թե ինչ կյանք եմ ես ունենալու։ Որ մեծանամ կկարողանամ ինքնս ինձ պահեմ և պահեմ ընտանիքիս, կկարողանամ ինքնուրույն ամեն մի բան անել և այլն։Ես մտածում եմ նուն պես ինպես եղևնին։ Նա էլ էր ուզում շուտ մեծանար։ Նա տարիներով սպասում էր այդ պահին, և եսել նույնպես։