1.Արուսյակի, Արսենի, Կարենի տարիքների գումարը 31 է: Արսենը Արուսյակից 5 տարով մեծ է, իսկ Կարենը Արսենից՝ 6 տարով: Քանի՞ տարեկան է նրանցից յուրաքանչյուրը:
Լուծում՝
1)31+5=36
2)36-6=30
3)30:3=10
4)10+6=16
5)10-5=5
2. Ամանով մեղրը կշռում է 500գ, իսկ նույն ամանով յուղը՝ 350գ : Ինչքա՞ն է կշռում դատարկ ամանը, եթե հայտնի է, որ ամանում եղած յուղն առանձին երկու անգամ թեթև է այդ ամանում գտնվող մեղրից:
1)500-350=150 2)150*2=300 3)350-150=200 գրամ
3. Երեք ընկերներից Արամը գնեց խանութում վաճառվող կոնֆետի միանման տուփերից երկուսը, իսկ Կարենը՝ երեքը: Երբ խանութ եկավ Հայկը, էլ կոնֆետ չկար: Ընկերները հավասարապես բաժանեցին կոնֆետները: Պարզվեց, որ Հայկը ընկերներին պարտք է 1500 դրամ: Ի՞նչ արժեր 1 տուփ կոնֆետը, և Հայկը որքա՞ն է պարտք Արամին:
4. Զամբյուղում կա մեկական կարմիր, կապույտ, դեղին, սպիտակ ծաղիկ: Մեղուն զամբյուղի յուրաքանչյուր ծաղկի այցելում է մեկ անգամ: Նա սկսում է կարմիր ծաղկից և դեղին ծաղկից անմիջապես չի թռչում դեպի սպիտակ ծաղիկը: Քանի՞ տարբեր եղանակներով կարող է մեղուն այցելել բոլոր ծաղիկներին:
17 եղանակ
5. 4000538 թվից հինգ թվանշան ջնջեք այնպես, որ մնացած թիվը լինի հնարավոր ամենամեծը : Գրիր ստացված թիվը:
58
6. Գտնել 4-ից մեծ և 200-ից փոքր այն բնական թվերի քանակը, որոնք ունեն ճիշտ երեք բաժանարար: Մտածեցինք,որ մեր թիվը պետք է լինի պարզ թիվ բազմապատկենք։ պարզ թիվ,օրինակ 5*7,բայց տեսանք,որ չստացվեց,քանի,որ ուներ 4 բաժանարար։Հետո վերցրեցինք պարղ թվի քառակուսիները,օրինակ 5*5,11*11,13*13.Ստացվեց Օրինակ-9,25,49,121,169
7. Անուշը տրված 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 թվերից ընտրում է այնպիսի թվեր, որ ոչ մի ընտրած թիվ չլինի երկու անգամ մեծ ընտրված յուրաքանչյուր թվից: Անուշը ամենաշատը քանի՞ այդպիսի թիվ է կարող է ընտրել:
Գրենք հետևյալ թվերը,և ջնջենք կրկնապատիկները 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10։ Հիմա ջնջենք կրկնապատիկները,օրինակ 4-ը 2 ի կրկնապատիկն է։Հիմա թողնում ենք 2,ջնջում ենք 4-ը։Հիմա հերթականությամբ`թողնում ենք 1,2,3,5,7,9,իսկ ջնջում ենք 4,6,8,10
8.Գոհարը որոշում է կոնֆետները շարել զամբյուղների մեջ: Եթե նա ամեն զամբյուղում դնի 12 կոնֆետ, ապա նրա մոտ 7 կոնֆետ կավելանա, իսկ եթե ամեն զամբյուղում դնի 16 կոնֆետ, ապա նրա մոտ 5 կոնֆետ կպակասի: Քանի՞ կոնֆետ ուներ Գոհարը:
1)12+4=16 /1 տուփ/
2)12+3=15 /2 տուփ/
3)3 տուփն էլ կստացվի 12 հատ կոնֆետ
4)16+15+12=43 կոնֆետ
9.Որքա՞ն է կետագծերով նշած ճանապարհի երկարությունը, տես նկարը:
1. Ձմեռ պապը իր բոլոր երեք գրքերը նվիրեց թոռնուհուն: Քանի՞ գիրք եղավ թոռնուհու մոտ, եթե մինչ նվեր ստանալը երկու գիրք ավել ուներ, քան Ձմեռ պապը։
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ 3+2=5, դա նշանակում է, որ թոռնուհու մոտ կա 5 գիրք։
2. Բլրի գագաթին 25 ճամբարական կար: Նրանք միաժամանակ 3 տեղանոց սահնակներով պետք է սահեին բլրից: Ամենաքիչը քանի՞ սահնակ պետք է լիներ բլրին:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ 24:3=8, 8+1=9, դա նշանակում է, որ պետք է 9 սահնակ։
3. Արմենը գրպանում միայն 50 և 100 դրամանոց մետաղադրամներ ուներ: Փուչիկ գնելու համար նա պետք է 100 դրամ վճարեր: Առանց նայելու՝ ամենաքիչը քանի՞ մետաղադրամ պետք է Արմենը գրպանից հաներ մեկ փուչիկ գնելու համար:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ 100:100=1, դա նշանակում է, որ Արմենը կարող է հանել միայն 1 100դրամանոց։
4. Ամանորյա միջոցառման ժամանակ տարեգաթան կիսեցին, հետո յուրաքանչյուր կտորը բաժանեցին 2 մասի: Ստացված ամեն մի մասը բաժանեցին 3 կտորի: Երբ յուրաքանչյուր երեխա մեկ կտոր վերցրեց, երկու կտոր ավելացավ: Քանի՞ երեխա էր մասնակցում միջոցառմանը:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝6х3=18, 2х2=4, 18+4=22, դա նշանակում է, որ միջոցառմանը մասնակցում էր 22 երեխա։
5. 2020 թ.-ի Ձմեռ պապը հարյուր տարի հետո տոնելու է իր չորսհարյուրամյակը: Քանի՞ տարի առաջ է ծնվել Ձմեռ պապը:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ 2020-400=1620, դա նշանակում է, որ ձմեռ պապիկը ծնվել է 1620 թվականին։
6. Ձմեռ պապիկը Կարինեին, Գոհարին և Անուշին, ըստ իրենց ցանկության, նվիրեց մեկական խաղալիք՝ արջուկ, փղիկ և նապաստակ: Հայտնի էր, որ Կարինեն նապաստակով չէր խաղում, իսկ Անուշը չէր խաղում ո՛չ նապաստակով, ո՛չ արջուկով: Ի՞նչ խաղալիք ստացավ Գոհարը:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ Գոհարը ստացավ նապաստակ։
7. Ամանորյա առաջին ներկայացումը թատրոնում դեկտեմբերի 25-ին է, վերջին ներկայացումը` հունվարի 7-ին: Ամեն օր մեկ ներկայացում է լինելու: Քանի՞ ներկայացում է լինելու:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ 13, դա, նշանակում է, որ 13 ներկայացում է լինելու։
8. Տոնածառի խաղալիք գնելիս Լևոնը երկու անգամ ավելի շատ գումար ծախսեց, քան Գագիկը: Որքա՞ն գումար ծախսեց տղաներից յուրաքանչյուրը, եթե Գագիկը Լևոնից 1500 դրամով քիչ ծախսեց: ՊԱՏԱՍԽԱՆ՝ 1500:2=750, 1500×2=3000, դա նշանակում է որ Լևոնը ծախսեց 3000, իսկ Գագիկը 750։
9.Տոնածառի լույսերի շղթայի լամպերը գունավորված են դեղին, կանաչ, կարմիր, կապույտ հերթականությամբ։ Ի՞նչ գույնի է 52-րդ լամպը:
Միձեռնարկատեր-գոյական, նյութական, անձ կուտակած պարտքերի-գոյական, նյութական, իր պատճառով հայտնվում է նեղ դրության-գոյական, վերացական, իր մեջ․ պարտատերերը-գոյական, նյութական, անձ գալիս ու պահանջում են իրենց գումարները-գոյական, նյութական, իր, բայց ելք-գոյական, վերացական, իր չկա դրանք վերադարձնելու համար։ Այգու-գոյական, նյութական, իր նստարանին-գոյական, նյութական, իր գլխիկոր նստած մտածում է՝ ինչպես փրկել ընկերությունը-գոյական, վերացական, իրսնանկությունից-գոյական, վերացական, իր։ Հանկարծ հայտնվում է մի ծեր մարդ-գոյական, նյութական, անձ ու ասում․ – Ես գիտեմ, թե ձեզ ինչն է մտահոգում։ Մինչև վերջ լսելով ձեռնարկատիրոջ-գոյական, նյութական, անձ պատմությունը-գոյական, վերացական, իր՝ծերունին-գոյական, նյութական, անձ ասում է․ – Կարծում եմ՝ կարող եմ օգնել ձեզ։ Նա հարցնում է ձեռնարկատիրոջ-գոյական, նյութական, անձանունը-գոյական, վերացական, իր, մեծ գումարով-գոյական, նյութական, իրչեկ-գոյական, նյութական, իր է դուրս գրում, տալիս է նրան ու ասում․ – Վերցրեք այս գումարը-գոյական, նյութական, իր։ Կհանդիպենք նույն վայրում-գոյական, նյութական, իր մեկ տարի—գոյական, նյութական, իրանց ու դուք կվերադարձնեք այն։ Հետո շրջվում ու անհետանում է այնպես արագ, ինչպես հայտնվել էր։ Ձեռնարկատերը-գոյական, նյութական, անձ վերցնում է չեկը-գոյական, նյութական, իր՝ ստորագրված Ջոն Ռոքֆելլեր-գոյական, նյութական, անձ անվանմամբ, ով աշխարհի-գոյական, նյութական, իր ամենահարուստ մարդկանցից-գոյական, նյութական, անձ մեկն էր։ Նա մտածում է․ «Ես կարող եմ վերջ դնել իմ բոլոր խնդիրներին-գոյական, վերացական, իր ընդամենը մեկ ակնթարթում»։ Բայց որոշում է անկանխիկ գումարը-գոյական, նյութական, իրպահել անկիզելի պահարանում-գոյական, նյութական, իր։ Այն միտքը, որ պահած գումար—գոյական, նյութական, իր ունի, ուժ-գոյական, վերացական, իր է տալիս նրան միջոցներ գտնել բիզնեսը-գոյական, նյութական, իր պահպանելու համար։ Նրան հաջողվում է ավարտին հասցնել կիսատ մնացած գործերը-գոյական, վերացական, իր, նոր պայմանագրեր-գոյական, նյութական, իր կնքել, վճարել պարտքերն-գոյական, վերացական, իր ու նորից գումարներ-գոյական, նյութական, իր վաստակել։ Ուղիղ մեկ տարի-գոյական, վերացական, իր անց նա նորից գալիս է այն այգին-գոյական, նյութական, իր, որտեղ հանդիպել էր ծերունուն-գոյական, նյութական, անձ։ Պայմանավորված ժամին-գոյական, նյութական, իրծերունին-գոյական, նյութական, անձհայտնվում է։ Եվ հենց այն պահին, երբ ձեռնարկատերը-գոյական, նյութական, անձ ուզում է գումարը-գոյական, նյութական, իր վերադարձնել ու պատմել իր հաջողությունների մասին, բուժքույրը-գոյական, նյութական, անձ վազում ու բռնում է ծերունուն-գոյական, նյութական,անձ։ Պարզվում է՝ ծերունին-գոյական, նյութական, անձ բոլորին ներկայանում էր որպես Ջոն Ռոքֆելլեր-գոյական, նյութական, անձ։ Ձեռնարկատերը-գոյական, նյութական, անձ ապշահար մնում է կանգնած։ Մեկ տարի-գոյական, վերացական, իր շարունակ նա աշխատել ու վերականգնել է բիզնեսը-գոյական, նյութական, իր, վաճառել ու գնել՝ համոզված լինելով, որ պահած գումար-գոյական, նյութական, իրունի։ Հանկարծ նա գիտակցում է, որ այդ անիրական ու երևակայականգումարը-գոյական, նյութական, իր փոխել է իր կյանքը-գոյական, վերացական, իր։ Այդչեկն-գոյական, նյութական, իրընդամենը նոր վստահություն էր, որը նրան տվեց մեծ ուժ-գոյական, նյութական, իր հասնելու այն ամենին, ինչ ունի։
Վառելիքային արդյունաբերությունը ծանր արդյունաբերության ճյուղերի համախումբ է (ամբողջություն է), որոնք արդյունահանում և վերամշակում են վառելիքի տարբեր տեսակներ:
Ի՞նչ դեր ունի վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը տնտեսության զարգացման գործում:
Վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը տնտեսության զարգացման գործում շատ մեծ դեր ունի: Նրա շնորհիվ աշխատում են գյուղատնտեսական տարբեր տեխնիկաներ։Դրա շնորհիվ աշխատում են քաղաքային պայմաներում օգտագործվող տարբեր առարկաներ:
Որո՞նք են վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները:
Այդ ճյուղն արդյունաբերության բոլոր ենթաճյուղերին, տրանսպորտին, գյուղատնտեսությանը եւ սպասարկ-ման ոլորտին մատակարարում է էլեկտրաէներգիա եւ վառելիք, քիմիական արդյունաբերությանը` հումք։Նաև բաղկացած է վառելիքային արդյունաբերությունից եւ էլեկտրաէներգետիկայից։
Բագրատունիներ` հայ նախարարական տոհմ և թագավորական հարստություն Հայաստանում։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Բագրատունիները սերում են հրեա Շամբատից, որի շառավիղներից Շամբատ Բագրատին Հայոց ավանդական թագավոր Վաղարշակը տվել է թագադիր և ասպետի պաշտոն. նշանակել Հայաստանի արևմտյան կողմի կուսակալ և տոհմը կոչել նրա անունով՝ Բագրատունի։ Արշակունիների թագավորության վերացումից հետո Բագրատունիները Այրարատ նահանգում տիրացել են Կոգովիտ գավառին։ V դ վերջին Սահակ Բագրատունին դարձել է Հայոց մարզպան։ VII-VIII դդ Բագրատունիները մրցակցության մեջ էին Մամիկոնյանների հետ՝ հանուն քաղաքական առաջնության։ VII դ հայտնի էր Հայոց իշխան Աշոտ Բագրատունին (685-689)։ Այս շրջանում Բագրատունիները մեծ ազդեցություն են ունեցել Այրարատի Ոստան Հայոց գավառում, որին տիրել են IX դ կեսերին։ VIII դ Հայոց իշխանի պաշտոնը մեծ մասամբ վարել են Բագրատունիները։ Նրանք քաղաքական ասպարեզից աստիճանաբար դուրս են վանել Մամիկոնյաններին։ IX դ վերջին Վրաստանում հիմնել են թագավորական հարստություն (տես Բագրատունիներ վրաց)։ Բագրատունիների տիրույթներն ավելի են ընդարձակվել IX դ սկզբին, երբ Աշոտ Մսակեր Բագրատունին ձեռք է բերել Տարոնը, Շիրակը, Արշարունիքը, Աշոցքը, Տաշիրը, Մոկքը, Սասունը, Շիմշատը։ Այս շրջանում Բագրատունիների տոհմական կենտրոնը Բագարանն էր։ IX դարից Բագրատունիները դարձել են ամենաազդեցիկ տոհմը և ժառանգաբար կառավարել երկիրը, նախ որպես Հայոց իշխան, ապա՝ Իշխանաց իշխան և վերջապես 885–ից՝ Հայոց թագավոր։
Արշակունյաց «Գահնամակում» Բագրատունիների տոհմը հիշատակվում է երկրորդը (Սյունյաց նախարարությունից հետո): Նրանց է պատկանել թագադիր ասպետի արքունի գործակալությունը, և հաճախ, ըստ իրենց պաշտոնի, անվանվել են Ասպետունի: Բագրատունիների ժառանգական տիրույթը Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառն էր, իսկ Արշակունիների թագավորության վերացումից (428 թ.) հետո՝ նաև Այրարատ նահանգի Կոգովիտ գավառը՝ Դարույնք ամրոցով: V դարի վերջին Սահակ Բագրատունին դարձել է Հայոց մարզպան: VII–VIII դարերում Բագրատունիները ներքաղաքական պայքարում մրցակցում էին Մամիկոնյանների հետ: VII դարում հայտնի էր Հայոց իշխան Աշոտ Բագրատունին: VIII դարում (արաբական տիրապետության պայմաններում) Հայոց իշխանի պաշտոնը մեծ մասամբ վարել են Բագրատունիները և քաղաքական ասպարեզից աստիճանաբար դուրս մղել Մամիկոնյաններին: VIII դարի վերջին նրանք հաստատվել են նաև Տայքի նահանգում ու Կղարջք գավառում (Գուգարքի նահանգ), իսկ IX դարի վերջին Վրաստանում հիմնել են վրաց Բագրատունիների (վրացերեն՝ Բագրատիոնի) արքայատունը, որոնց ականավոր ներկայացուցիչներից էին Դավիթ Շինարարը (1089– 1125 թթ.), Գեորգի III-ը (1156–84 թթ.), Թամար թագուհին (1184–1213 թթ.): IX դարի սկզբին Բագրատունիներն իրենց տիրույթներին են միավորել Տարոնը, Շիրակը, Արշարունիքը, Աշոցքը, Տաշիրը, Մոկքը, Սասունը, Շիմշատը, ապա` Այրարատի Ոստան Հայոցը: Այս շրջանում նրանց տոհմական կենտրոնը Բագարան քաղաքն էր: IX դարից Բագրատունիները դարձել են Հայաստանի ամենաազդեցիկ նախարարական տոհմը և ժառանգաբար կառավարել երկիրը նախ՝ որպես Հայոց իշխան, ապա՝ իշխանաց իշխան և Հայոց թագավոր (885 թ-ից): Բագրատունիների արքայատան և թագավորության (885–1045 թթ.) հիմնադիր արքան Աշոտ Ա Մեծն է: Նա 855 թ-ից եղել է Հայոց սպարապետ, 862 թ-ին Արաբական խալիֆությունից ստացել է Հայոց, Վրաց և Աղվանից իշխանաց իշխանի տիտղոսը: Նրան է հանձնվել նաև հարկահանության իրավունքը, որի շնորհիվ հարկերը կրճատվել են երեք անգամ: Աշոտ Բագրատունին վերակազմել է բանակը. նրա թվաքանակը հասցրել է 40 հզ-ի, սպարապետությունը հանձնել է եղբորը՝ Աբասին: Երկրի վարչական, տնտեսական և ռազմական իշխանությունը Բագրատունիների ձեռքում էր: Պատմիչի խոսքով՝ Աշոտին պակասում էր միայն թագավորական թագը: 869 թ-ին կաթողիկոս Զաքարիա Ա Ձագեցու նախաձեռնությամբ հրավիրված հայ իշխանների ժողովը վճռել է Աշոտին հռչակել թագավոր և Հայաստանի թագավորությունը ճանաչելու պահանջով դիմել է խալիֆին: Վերջինս 885 թ-ին ստիպված արքայական թագ է ուղարկել Աշոտ Բագրատունուն և նրան ճանաչել Հայոց, Վրաց ու Աղվանից արքա: Բյուզանդիայի հայազգի Վասիլ (Բարսեղ) I կայսրը նույնպես արքայական թագ է ուղարկել և դաշինք կնքել Հայաստանի հետ: Կաթողիկոս Գևորգ Բ Գառնեցին 885 թ-ին երկրի իշխանների ու հյուրերի ներկայությամբ Բագարանում Աշոտ Բագրատունուն օծել է Հայոց թագավոր, որով միջազգային ճանաչում է ստացել Հայաստանի փաստական անկախությունը, և վերականգնվել է 457 տարի առաջ կործանված հայկական թագավորությունը: Աշոտ Ա-ն ամրապնդել է Հայոց թագավորությունը և իր գերիշխանությանը ենթարկել ոչ միայն Վրաց և Աղվանից իշխաններին, այլև հարևան արաբ ամիրությունները: Աշոտ Ա Մեծի քաղաքականությունը շարունակել է որդին և հաջորդը՝ Սմբատ Ա-ն, որը մայրաքաղաքը Բագարանից տեղափոխել է Երազգավորս (Շիրակավան): Նա չեզոք դիրք է գրավել խալիֆության և Բյուզանդիայի միջև` նպաստելով Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական զարգացմանը: 893 թ-ին բարեկամության և առևտրական նոր դաշինք է կնքել Բյուզանդիայի հետ: Սմբատ Ա-ն ամրապնդել է թագավորական իշխանությունը ողջ Հայաստանում և Եգերքում՝ մինչև Սև ծովի ափերն ու Վիրք, ընդհուպ` Ալանաց դուռը: 908 թ-ին արաբների աջակցությամբ Բագրատունյաց թագավորությունից անջատվել է Վասպուրականը և վերածվել առանձին թագավորության. առժամանակ ջլատվել է երկրի միասնությունը: 909 թ-ին Ատրպատականի ամիրա Յուսուփը Վասպուրականի Գագիկ և Գուրգեն Արծրունի իշխանների օգնությամբ ներխուժել է Բագրատունյաց թագավորություն: Հնգամյա պայքարից հետո Սմբատ Ա-ն հարկադրված հանձնվել է Յուսուփին, որը, դրժելով խոստումը, գլխատել է արքային: Սմբատ Ա-ի որդին՝ Աշոտ Բ Երկաթը, տևական պայքարում (914–922 թթ.) վտարել է արաբներին, սանձել կենտրոնախույս ուժերին, միավորել երկիրը: Անզավակ Աշոտ Բ-ին հաջորդել է եղբայրը՝ Կարսի կառավարիչ Աբասը: Նա Բագրատունիների արքունիքը տեղափոխել է Կարս, իսկ կաթողիկոսական աթոռը՝ Աղթամար կղզուց Շիրակ: Աբասի որդու՝ Աշոտ Գ Ողորմածի օրոք սկսվել է Բագրատունյաց Հայաստանի բարգավաճման նոր ժամանակաշրջան: Հաջորդ արքան՝ Սմբատ Բ Տիեզերակալը, ուժեղացնելով կենտրոնական իշխանությունը, ձգտել է մահմեդական ամիրությունների և Բյուզանդիայի հետ վեճերը հարթել խաղաղ ճանապարհով: Սակայն Բագրատունյաց թագավորության վերելքն իր գագաթնակետին է հասել Սմբատ Բ-ի եղբայր Գագիկ Ա-ի օրոք (989–1020 թթ.): Բյուզանդիան 967 թ-ին զավթել է Տարոնի իշխանությունը, 1000 թ-ին՝ Տայքի կյուրապաղատությունը, 1016– 1021 թթ-ին՝ Վասպուրականը: Գագիկ Ա-ի ավագ որդին՝ Հովհաննես-Սմբատը, Բյուզանդիայի ճնշմամբ Անի-Շիրակի թագավորությունը «կտակել» է կայսրությանը: Կաթողիկոս Պետրոս Ա Գետադարձը 1022 թ-ի հունվարին Տրապիզոնում Վասիլ II կայսեր հետ կնքել է պայմանագիր, որով Հայոց թագավորի մահից հետո Բագրատունյաց թագավորությունը միացվելու էր Բյուզանդիային: Հովհաննես-Սմբատը և նրա եղբայր Աշոտ Դ-ն թագավորությունը բաժանել են. Շիրակը՝ շրջակա գավառներով, մնացել է Հովհաննես-Սմբատին, իսկ թագավորության արևելյան կողմերն անցել են Աշոտին: Հովհաննես-Սմբատի մահից հետո բյուզանդական զորքերը ներխուժել են Հայաստան (1042 թ.), պաշարել Անին: Հայոց զորքն ու մայրաքաղաքի բնակիչները սպարապետ Վահրամ Պահլավունու գլխավորությամբ ջախջախել են թշնամուն և թագավոր հռչակել Աշոտ Դ-ի որդի Գագիկ Բ-ին: 1045 թ-ին Գագիկ Բ-ին խաբեությամբ գերելուց հետո Բյուզանդիայի կայսր Կոնստանդին IX Մոնոմաքոսը գրավել է Անին և վերացրել Բագրատունիների հայկական պետությունն ու Բագրատունիների արքայատոհմի հիմնական ճյուղի իշխանությունը Հայաստանում: Բագրատունիներն ունեցել են մի քանի ճյուղավորում՝ Տարոնի, Մոկքի, Կարսի (Վանանդի) և Տաշիր-Ձորագետի (Կյուրիկյան): X դարի 2-րդ կեսին և մասամբ XI դարում այս ճյուղերն ստեղծել են որոշ ինքնուրույնություն ունեցող քաղաքական միավորումներ: Տարոնի Բագրատունիները, որոնք սերում են Բագարատ Բագրատունու Աշոտ ու Դավիթ («արքայիկ» պատվանունով) որդիներից, և Բագարատի եղբայր Սմբատի որդի Մուշեղից սերած Մոկաց Բագրատունիները X դարի 2-րդ կեսին տեղափոխվել են Բյուզանդիա: 963 թ-ին Աշոտ Գ Ողորմածի եղբայր Մուշեղը հիմնել է Վանանդի (Կարսի) թագավորությունը և սկիզբ դրել Բագրատունիների նոր ճյուղի: Աշոտ Գ-ի որդի Գուրգենը գահակալել է Տաշիր-Ձորագետի կամ Լոռու թագավորությունում՝ սկզբնավորելով Կյուրիկյանների հարստությունը (972–1113 թթ.): Այդ թագավորության վերացումից (1113 թ.) հետո այս ճյուղի Բագրատունիները հիշվում են սոսկ որպես իշխաններ: Նրանց մասին հիշատակություն կա մինչև XVI դարի սկիզբը, որից հետո հայ Բագրատունիներն դուրս են եկել պատմության ասպարեզից:
Данный проект осуществляется силами 7-8-ых классов.Армянские национальные праздники в разное время имели разные проявления и значения. Однако корни этих праздников настолько глубоко засели в самосознании народа, что даже религиозные и политические изменения не смогли повлиять на них. Армянская культура с древнейших времён до наших дней отличается множеством уникальных национальных праздников. Все мы отмечаем эти праздники как христианские и церковные, но большинство этих праздников восходит к дохристианским временам.
Цели
Познакомить детей с ритуальными праздниками, которые являются частью армянской культуры
Пробудить любовь и интерес к национальной культуре
Воспитание патриотического духа в детях
Обогатить знания детей
Обсуждение сказки М.Ю. Лермонтова «Ашик -Кериб»
Материал Урока
Прочитайте текст, обсудите
День святого Саркиса — национальный праздник, который каждый год отмечается в Республике Армения в конце— января начале февраля.Святой Сарки́с ( арм. Սարգիս, от лат. Sergius; ум. в 362—363) — раннехристианский воин-мученик, почитающийся только в Армянской церкви. Был военачальником римской армии. Св. Саркис родился в провинции Гамерек. Будучи полководцем при войске императора Константина Великого. совершил множество ратных подвигов. За мужество и отвагу император назначил Саркиса князем и спарапетом (стратилатом — главнокомандующим армянской армией) в граничащей с Арменией Каппадокии. Он был не только превосходным военачальником, но и видным христианским проповедником. С позволения императора в городах, находящихся под его господством, св. Саркис разрушал языческие капища, строил церкви, распространял христианство. Неся Слово Божие , обратил немало своих воинов из язычества в христианство. Однако, когда императорскую власть получил Юлиан || Отступник,то св. Саркис, как и многие воины-христиане, впал в немилость. Когда во времена императора Юлиана Отступника (360—363) начались гонения на христиан, св. Саркис вместе со своим сыном Мартиросом покинул пределы империии нашел убежище в Армении, где царствовал царь Тиран, внук Трдата Великого. Получив известие о том, что император Юлиан с большим войском движется на Персию, и стремясь избежать опасности вторжения в свои земли, армянский царь уговаривает Саркиса перейти на службу к Шаху Шапуху.Шах предложил ему должность главнокомандующего войсками, но потребовал, чтобы Саркис стал огнепоклонником и совершал языческие жертвоприношения. Саркис наотрез отказался, заявив: «Поклоняться следует только истинному Богу — Святой Троице, — Который сотворил небо и землю. А огонь и идолы вовсе не боги, так как созданный из праха человек может их уничтожить». После этих слов Саркис сокрушил статую языческого идола. Разъяренная толпа набросилась на Саркиса и его сына. Мартирос был обезглавлен, а Саркис заточен в тюрьму и вскоре тоже обезглавлен. За христианскую веру погибли и четырнадцать его воинов. Верующие люди похоронили тела мучеников в городе Амии.Для армян св. Саркис — один из самых любимых Святых. Не случайно Св. Месроп Маштоц перенес мощи св. Саркиса в Карби-Уши (Аштаракского округа), где вскоре была построена и освящена церковь в честь св. Саркиса. Про Св. Саркиса существует множество преданий. Вот некоторые из них:
Про ашуга Гариба
Про любовь девушки
Когда отряд во главе с Саркисом вернулся домой после того, как одержал победу над врагами, их пригласили отпраздновать это в королевском дворце. Усталые воины обильно и сытно поужинали, и, как водится, выпили за победу немало кувшинов доброго армянского вина. После ужина воины отправились спать, а император-отступник, который ненавидел христиан, приказал сорока молодым девушкам убить солдат во сне. Все они выполнили приказ царя, кроме одной. Девушка, пленённая красотой юноши, поцеловала Саркиса и тот проснулся. Увидев, что император предал своих же солдат, полководец оседлал коня и, взяв с собою девушку, вырвался из города. Так любовь спасла жизнь.
Про царя Ушаба
Царь иноверцев Ушаб отдал приказ, чтобы армяне отступились от христианской веры и стали поклоняться огню и солнцу. Но они не подчинились. Царь приказал взять в плен этих людей и силой заставить отречься от своей веры. Весть о расправе дошла до Св. Саркиса. Он собрал армию и напал на войско Ушаба. Узнав о поражении, царь приказал немедленно поймать Саркиса и разрубить на куски. И что же? Св. Саркис загремел как туча, стал метать молнии, разрушил все крепости Ушаба и освободил заключенных там армян.
День св.Саркиса и народные поверия
«День святого Саркиса», покровителя молодых влюбленных святого Саркиса официально отмечают в Армении начиная с 2007 года.Празднику Св. Саркиса предшествует Передовой пост, утвержденный Св. Григорием Просветителем . Пост длится пять дней. В день праздника в церквях служиться Св. Литургия, вслед чего будет проведён обряд благословления молодых. Праздничное шествие молодежи по центу города также посвящается этому дню. Молодой парень на коне, символизируя Св.Саркиса , проходит по центру Еревана вместе с толпой .Даже улицы на время закрывают для автомобилей.Маршрут -традиционный к парку Влюбленных, где и проводится праздничное мероприятие.
По полуязыческим повериям, в ночь перед праздником св.Саркиса молодые едят соленый блин, после этого ничего не едят и не пьют и ожидают откровение во сне: кому предназначена какая невеста (или жених). К этому дню относится еще один обычай: в последнюю ночь Передового поста (в феврале) Саркис со своей возлюбленной посещает дома всех армян. Для него выставляют на крышах домов или за дверями муку из жареной пшеницы (похиндз) или кашу из неё. Обнаружить утром на муке или каше след копыта коня Саркиса считается очень добрым знаком. Саркис, собирая дары и угощения, одновременно навевает девушкам и юношам вещие сны, в которых показывает им будущих супругов.
В этот день влюбленные дарят друг другу открытки, цветы и сладости.Св.Саркис также всегда содействует тем людям, кто влюблён и которые возносят ему молитвы о помощи (оттого Саркиса нередко называют «осуществляющим заветную мечту»).
Так как речь пошла о Передовом посте, узнаем немножко и о нем.
Значение поста
В христианстве пост — добровольное самоограничение в пище, развлечениях, общении с миром, форма религиозного упражнение души и тела на пути к спасению, наилучшее средство для подготовки к высшему соединению с Богом. Телесный пост — ограничение в пище; душевный пост — ограничение внешних впечатлений и удовольствий (уединение, молчание, молитвенное сосредоточение); духовный пост — борьба со своими «телесными похотями», период особо напряжённой молитвы.Ведь у всех нас есть свои отрицательные черты и мы обязательно должны работать над собой, чтобы стать лучше.Самое главное — нужно осознавать, что пост телесный без поста духовного ничего не приносит для спасения души. Даже наоборот, может быть и духовно вредным, если человек, воздерживаясь от пищи, проникается сознанием собственного превосходства и праведности. «Ошибается тот, кто считает, что пост лишь в воздержании от пищи. Истинный пост, — учит святитель — есть удаление от зла, обуздание языка, отложение гнева, укрощение похотей, прекращение клеветы, лжи и клятвопреступления». Пост — не цель, а средство отвлечься от услаждения своего тела, сосредоточиться и подумать о своей душе; без всего этого он становится всего лишь диетой.
Почему день Св.Саркиса считают днем влюбленных? какая легенда о нем гласит?
Что именно вам нравится в праздновании Св.Саркиса?
Сравните наш праздник с праздником День Св.Валентиан. Напишите отличия и сходства этих праздников.
Приготовьте дома блины соленные (ахи блит ), используйте разные формы (сердечки ,звездочки ).Снимите на видео, как вы готовите свои блины.
Как празднуют день Св.Саркиса в вашей семье?
Готовим также самодельно праздничную открытку ,приносим в класс вместе с приготовленным блином, маленьким подарком(при желании) и обмениваемся подарками.
Расскажите что такой Передовой пост. Придерживаетесь ли вы и ваша семья к посту? Если да, то как? Расскажите в нескольких предложениях.
Прочитайте дома сказку Лермонтова «Ашик-Кериб». О чем сказка?
Результат
Ученики узнают много нового и интересного
Ознакомятся с сказкой М.Ю Лермонтова «Ашик -Кериб»
Ребята представят в блоге свой видеоролик , в котором они покажут ,как готовить праздничные открытки и соленые блины.
Յանա Սարդարյան 