В современном мире одной из главных проблем является, конечно же, экологическая проблема. Нужно отметить, что без исключения, в каждом районе нашей большой страны есть свои экологические проблемы. Именно поэтому одним из самых болезненных и самых актуальных проблем становится тема экологии.

Конечно же, решать данные проблемы лучше всего в каждом районе непосредственно. К сожалению, на улицах, в парках, в леса и так далее очень много мусора, который мало того, что засоряет окружающую среду, так еще и портит эстетический вид окружающей местности.

1. Высота Эйфелевой башни составляет 324 метра. Первоначально Эйфелева башня возвышалась на 300.65 м над уровнем земли, а дополнительные 24 места добавили ей современные антенны. На протяжении более 40 лет Эйфелева башня была самым высоким сооружением в мире: почти в 2 раза выше самого высокого здания того времени — пирамиды Хеопса (146.6 м). Лишь в 1930 году её не превзошёл по высоте нью-йоркский небоскрёб Крайслер Билдинг. Вес металлической конструкции Эйфелевой башни составляет примерно 7’300 тонн, а полный вес вместе с оборудованием — порядка 10’100 тонн.
2. При строительстве Эйфелевой башни предполагалось, что она будет открыта в течение максимум 20 лет. Однако за эти годы мнение парижан о башне кардинально изменилось, а сама башня стала символом Парижа, в результате чего городские власти передумали её разбирать.
3. Башню покрывают 20’000 лампочек, которые загораются в течение пяти минут каждый час на час для всемирно известных световых шоу. Однако большинство туристов не знают, что есть одно специальное шоу, которое происходит только один раз в течение дня.
4. Проект башни Густава Эйфеля был выбран из 107 других проектов для Всемирной выставки 1889 года.
5. На постройку всей башни ушло два года, два месяца и пять дней.
6. Изначально башня никак не называлась, а сам Эйфель называл её просто «300-метровой башней». И лишь потом парижане назвали башню в честь её создателя.
7. Когда башня была открыта в 1889 году, она приняла во время проведения Всемирной выставки два миллиона посетителей.
8. На Эйфелевой башне работает пять лифтов, в том числе два из оригинальных лифтов, спроектированных ещё самим Эйфелем. Ежегодно эти пять лифтов вместе проходят расстояние, равное 2.5 путешествий вокруг Земли.
9. С момента своего первоначального строительства Эйфелева башня была перекрашена 18 раз — процедура это долгая, т.к. малярам нужно окрасить приблизительно 250’000 кв.метров поверхности. При этом красно-коричневый первоначальный цвет был изменен несколько раз: на желто-охристый, затем на каштановый, а последние десятилетия башня предстаёт перед туристами в бронзовом цвете, который называемый «коричневый-эйфелевый» — это официально запатентованный цвет.
10. Эйфелева башня считается самой посещаемой платной и самой фотографируемой достопримечательностью мира.
11. Էյֆելյան աշտարակի բարձրությունը 324 մետր է: Ի սկզբանե, Էյֆելյան աշտարակը բարձրացավ 300.65 մետր բարձրության վրա, և ժամանակակից ալեհավաքները ավելացան լրացուցիչ 24 վայր: Ավելի քան 40 տարի Էյֆելյան աշտարակը աշխարհի ամենաբարձր կառույցն էր. Գրեթե 2 անգամ ավելի բարձր, քան այդ ժամանակի ամենաբարձր շենքը ՝ Քեոփսի բուրգը (146,6 մ): Միայն 1930 թվականին այն բարձրությամբ չի գերազանցել Նյու Յորքի երկնաքեր Chrysler Building- ը: Էյֆելյան աշտարակի մետաղական կառուցվածքի քաշը մոտավորապես 7’300 տոննա է, իսկ ընդհանուր քաշը `սարքավորումների հետ միասին, մոտ 10’100 տոննա: Էյֆելյան աշտարակի կառուցման ժամանակ ենթադրվում էր, որ այն բաց կլինի առավելագույնը 20 տարի: Այնուամենայնիվ, տարիների ընթացքում փարիզեցիների կարծիքը աշտարակի մասին կտրուկ փոխվել է, և աշտարակը ինքնին դարձել է Փարիզի խորհրդանիշ, որի արդյունքում քաղաքային իշխանությունները փոխեցին իրենց կարծիքը ՝ ապամոնտաժելու համար: Աշտարակը ծածկված է 20’000 էլեկտրական լամպով, որոնք լուսավորվում են հինգ ժամ ամեն ժամ մեկ ժամ `աշխարհահռչակ լուսային շոուների համար: Այն, ինչ զբոսաշրջիկների մեծ մասը չգիտի, այն է, որ կա մեկ հատուկ ցուցադրություն, որը օրվա ընթացքում տեղի է ունենում միայն մեկ անգամ: Գուստավ Էյֆելի աշտարակի նախագիծը ընտրվել է 107 այլ նմուշներից 1889 թ.-ի Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար: Ամբողջ աշտարակը կառուցելու համար պահանջվել է երկու տարի, երկու ամիս և հինգ օր: Սկզբնապես աշտարակը ոչ մի կերպ չէր կոչվում, և ինքը ՝ Էյֆելը, այն անվանում էր պարզապես «300 մետրանոց աշտարակ»: Եվ միայն այդ ժամանակ փարիզցիները աշտարակը անվանակոչեցին ՝ ի պատիվ նրա ստեղծողի: Երբ աշտարակը բացվեց 1889 թ.-ին, այն Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ ընդունեց երկու միլիոն այցելուի: Էյֆելյան աշտարակը ունի հինգ վերելակ, այդ թվում `երկու բնօրինակ վերելակ, որոնք նախագծել է ինքը` Էյֆելը: Ամեն տարի այս հինգ վերելակները միասին ճանապարհորդում են ՝ հավասար 2,5 ճանապարհորդության Երկրի շուրջ: Սկզբնական շինարարությունից ի վեր Էյֆելյան աշտարակը 18 անգամ վերաներկվել է նկարիչները պետք է նկարեն մոտավորապես 250’000 քմ մակերես: Միևնույն ժամանակ, կարմիր-շագանակագույն գույնի սկզբնական գույնը մի քանի անգամ փոխվել է `դեղնավուն, ապա շագանակագույն: Վերջին տասնամյակների ընթացքում աշտարակը զբոսաշրջիկներին հայտնվում է բրոնզե գույնով, որը կոչվում է« դարչնագույն-էյֆել ». Սա է պաշտոնապես արտոնագրված գույն: Էյֆելը համարվում է աշխարհում ամենատարածված վճարովի և լուսանկարված տեսարժան վայրը:

Интересные факты о лягушках

• Самая крупная лягушка — голиаф, вес которого может достигать 3 кг.
• Зубы у лягушек есть только на верхней челюсти.
• Вышеупомянутая лягушка-голиаф способна прыгать на 2,5-3 метра благодаря сильным задним лапам.
• Самые маленькие в мире лягушки обитают на Кубе — в среднем длина тела взрослой особи не превышает 1 сантиметра.
• У жаб, которые тоже относятся к роду лягушек, зубов нет.
• Огромная, достигающая 2 кг веса жаба-ага — одна из самых ядовитых лягушек в мире.
• У лягушачьих глаз отличный обзор — они одновременно видят то, что происходит впереди, вверху и по бокам от них (интересные факты о глазах).
• Обитающие в южноамериканских джунглях лягушки кокои — самые ядовитые сухопутные животные в мире.
• В Японии лягушка считается символом удачи.

• Перерождаясь из головастика в лягушку, особь проходит через почти тридцать различных стадий развития.
• Находясь на суше, лягушка дышит лёгкими, вдыхая воздух через рот, а в воде получает кислород всей поверхностью кожи.
• В холодных краях лягушки на зиму впадают в спячку на дне водоёмов, зарываясь в ил.
• Озёрные лягушки охотно поедают не только насекомых, но и мальков разных видов рыб (интересные факты о рыбах).
• Пойманную и находящуюся во рту добычу лягушка подталкивает по направлению к желудку с помощью движения глазных яблок.
• В Центральной Америке и на юге США обитают лягушки, кожа которых покрыта слизью, имеющей галлюциногенные свойства.
• Мясо некоторых видов лягушек является деликатесом во многих странах, в частности, в США и во Франции

Հետաքրքիր փաստեր գորտերի մասին

Ամենամեծ գորտը գոլիաթն է, որի քաշը կարող է հասնել 3 կգ: Գորտերը ատամներ ունեն միայն վերին ծնոտի վրա: Վերոհիշյալ գոլիաթ գորտը կարող է ցատկել 2.5-3 մետր իր ուժեղ հետևի ոտքերի շնորհիվ: Կուբայում ապրում են աշխարհի ամենափոքր գորտերը. Միջին հաշվով մեծահասակի մարմնի երկարությունը չի գերազանցում 1 սանտիմետրը: Դոդոշները, որոնք նույնպես պատկանում են գորտերի ցեղին, չունեն ատամներ: Հսկայական դոդոշ-աղան, հասնելով 2 կգ քաշի, աշխարհի ամենաթունավոր գորտերից մեկն է: Գորտի աչքերը հիանալի տեսք ունեն. Նրանք միաժամանակ տեսնում են, թե ինչ է կատարվում իրենց առջևում, վերևում և կողքերից (հետաքրքիր փաստեր աչքերի մասին): Հարավային Ամերիկայի ջունգլիներում հայտնաբերված կոկոյի գորտերը աշխարհի ամենաթունավոր ցամաքային կենդանիներն են: Japanապոնիայում գորտը համարվում է հաջողության խորհրդանիշ: Վերածնված բշտիկից գորտ ՝ անհատն անցնում է զարգացման գրեթե երեսուն տարբեր փուլեր: Գտնվելով ցամաքում ՝ գորտը շնչում է թոքերով ՝ բերանը ներշնչելով օդը, իսկ ջրի մեջ թթվածին է ստանում մաշկի ամբողջ մակերեսից: Coldուրտ շրջաններում ձկները ձմեռում են ջրամբարների հատակում ՝ վերածվելով տիղմի: Լճի գորտերը պատրաստակամորեն ուտում են ոչ միայն միջատները, այլ նաև ձկների տարբեր տեսակների տապակները (հետաքրքիր փաստեր ձկների մասին): Գորտը, բռնած և բերանում, որսին մղում է դեպի ստամոքսը ՝ ակնախնձորների շարժման միջոցով: Կենտրոնական Ամերիկայում և Միացյալ Նահանգների հարավում ապրում են գորտեր, որոնց մաշկը ծածկված է լորձով, որն ունի հալյուցինոգեն հատկություններ: Գորտերի որոշ տեսակների միսը շատ երկրներում, մասնավորապես ԱՄՆ-ում և Ֆրանսիայում, նրբագեղություն է:

Դասարանում քննարկվող հարցեր

1.  Ի՞նչ է քիմիական բանաձև հասկացությունը:

Քիմիական բանաձևը ցույց է տալիս նյութի բաղադրությունը։

2. Ի՞նչ է ինդեքսը, և ե՞րբ է այն օգտագործվում:

Ինդեքսը քիմիական բանաձևի աջ մասի ներքևի մասում գտնվող թիվն է։

Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ H₂SO₄, NaNO₃, FeSO₄, KMnO₄, SiO₂
1.Նյութի անվանումը

H₂SO₄=ծծմբական թթու

NaNO₃ = Նատրիումի նիտրատ

FeSO₄ =երկաթի սուլֆատ

KMnO₄ =կալիումի պերմանգանատ

SiO₂=սիլիցիումի երկօքսիդ

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը

H₂SO₄=H₂(ջրածին)+S(ծծումբ)+O₄(թթվածին)

NaNO₃ =Na(նատրիում)+N(ազոտ)+O₃(թթվածին)

FeSO₄ =Fe(երկաթ)+S(ծծումբ)+O₄(թթվածին)

KMnO₄ =K(կալիում)+Mn(մագնեզիում)+O₄(թթվածին)

SiO₂ =Si(սիլիցիում)+O₂₍թթվածին)

3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

H₂SO₄ `

H₂=2 ատոմ

S=1 ատոմ

O₄=4 ատոմ

NaNO₃ ՝

Na=1 ատոմ

N=1 ատոմ

O₃=3 ատոմ

FeSO₄ ՝

Fe=1 ատոմ

S=1 ատոմ

O₄=4 ատոմ

KMnO₄ ՝

K=1 ատոմ

Mn=1 ատոմ

O₄=4 ատոմ

SiO₂ ՝

Si=1 ատոմ

O₂=2 ատոմ

4.Հաշվել՝Mr

H₂SO₄ =1+32+16*4=1+32+64=97

NaNO₃ =23+14+16*3=23+14+48=85

FeSO₄ =56+32+16*4=56+32+64=152

KMnO₄ =39+55+16*4=39+55+64=158

SiO₂ =28+16*2=28+32=60

5., Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

H₂SO₄ =1:32:64

NaNO₃ =23:14:48

FeSO₄ =56:32:64

KMnO₄ =39:55:64

SiO₂ =28:32

6.Հաշվել`w

H₂SO₄ `

w(H₂)=1/97*100=1%

w(S)=32/97*100=34%

w(O₄)=100%-34%-1%=65%

NaNO₃

w(Na)=23/85*100=27%

w(N)=14/85*100=16%

w(O₃)=100%-27%-16%=57%

FeSO₄ `

w(Fe)=56/152*100=37%

w(S)=32/156*100=21%

w(O₄)=100%-21%-37%=42%

KMnO₄ `

w(K)=39/158*100=24%

m(Mn)=55/183*100=30%

m(O₄)=100%-30%-24%=46%

SiO₂ `

w(Si)=28/60*100=47%

w(O₂)=100%-47%=53%

7..Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը

H₂SO₄ =97*1.66*10^-27=161*10^-27=1.61*10^-25

NaNO₃ =85*1.66*10^-27=141*10^-27=1.41*10^-25

FeSO₄ =152*1.66*10^-27=252*10^-27=2.52*10^-25

KMnO₄ =158*1.66*10^-27=262*10^-27=2.62*10^-25

SiO₂ =60*1.66*10^-27=100*10^-27=1*10^-25

8.Նյութը բարդ է, թե պարզ.

H₂SO₄ -բարդ

NaNO₃ -բարդ

FeSO₄ -բարդ

KMnO₄ -բարդ

SiO₂ -բարդ

Հարցեր և վարժություններ

1. Ինչպիսի՞ն են քիմիական տարրերի զանգվածային հարաբերությունները հետևյալ բանաձևերով  արտահայտվող նյութերում.

ա) CaF₂`

Ca=1 ատոմ,   F₂`=2 ատոմ

բ) CH₄

C=1 ատոմ, H₄=4 ատոմ

 գ) CS₂՝

C=1 ատոմ, S₂=2 ատոմ

 2. Լրացրե՛ք բաց թողած բառը.՝

 մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները: 

3. Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձևերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են

.ա) կալիումի երկու և ծծմբի մեկ ատոմ=K₂+S=K₂S

բ) ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ=C+O=CO

 4. Հաշվե՛ք P₂O₅, Li₂O, Fe₃O₄ SO₃ նյութերի հարաբերական  մոլեկուլային զանգվածները:

P₂0₅=P₂+O₅=(31*2)+(16*5)=62+80=142

Li₂O = Li₂+O=(7*2)+16=14+16=30

Fe₃O₄=Fe₃+O= (56*3)+(16*4)=168+64=232

 SO₃ =S+O₃=32+(16*3)=32+48=80

5. Հաշվե՛ք կալցիումի օքսիդի (CaO) մոլեկուլի զանգվածը (m0, գ), եթե Mr = 56:

Mr(CaO)=40+16=54

CaO=56*1.66*10^-27=93*10^-27=9.3*10^-26

6. Նատրիումի հիդրօքսիդի մոլեկուլի զանգվածը 6,6445×10^-23 գ է:  Որքա՞ն է այդ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:

Mr(NaOH)=22+16+1=39

6,6445×10²³/1,66•10^-24=4

7. Գրե՛ք հետևյալ նյութերի բանաձևերը.

ա) չհանգած կիր, որի մոլեկուլը կազմված է 1 ատոմ կալցիումից և մեկ ատոմ թթվածնից=CaO

բ) ծծմբաջրածին, որի մոլեկուլը կազմված է 1 ատոմ ծծմբից և 2 ատոմ ջրածնից=SH₂

Որո՞նք են բուսաբուծության զարգացման նախադրյալները:
Բուսաբուծության զարգացման նախադրյալներն են ՝ հողը, ջուրը, մարդկանց աշխատանք, սերմերը, արևը:

Ի՞նչ կապ ունի բուսաբուծությունը տնտեսության մյուս ճյուղերի հետ:
Բոլոր ճյուղեր.և այդպես:

Նշեք հետևյալ բույսեր մշակող առաջատար երկրները.
Բրինձ, ցորեն, բամբակ, թեյ, սուրճ կակաո, խաղող, եգիպտացորեն
Բրինձ-Չինաստան, ցորեն-Ռուսաստան, թեյ-Չինաստան, սուրճ կակաո-Աֆրիկա, խաղող-Իտալիա, եգիպտացորեն-ԱՄՆ:

Ծեր մորաքույր Ադան

Ծեր մորաքույր Ադան, երբ շատ ծերացավ, գնաց բնակվելու ծերանոցում` երեք մահճակալով մի սենյակում, որտեղ արդեն երկու ծեր կանայք էին ապրում, նրա չափ ծեր: Ծեր մորաքույր Ադան միանգամից իր համար մի բազկաթոռ ընտրեց պատուհանի մոտ և մի թխվածքաբլիթ փշրեց պատուհանագոգին:
-Կեցցեք, հիմա մրջյունները կհավաքվեն,- բարկացած ասացին մյուս երկու ծեր կանայք:
Սակայն ծերանոցի այգուց մի թռչնակ եկավ, կտցահարեց թխվածքաբլիթը և թռավ գնաց:
-Ահա խնդրեմ,- մռթմռթացին ծեր կանայք,-ի՞նչ օգուտ ստացաք սրանից: Կտցահարեց և թռավ գնաց: Ճիշտ` ինչպես մեր զավակները, որոնք, ո՞վ գիտե, աշխարհի որ ծայրում են, և մեզ, որ խնամել ենք նրանց, այլևս չեն հիշում:
Ծեր մորաքույր Ադան ոչինչ չասաց, բայց ամեն առավոտ մի թխվածքաբլիթ էր փշրում պատուհանագոգին, և թռչնակը գալիս էր այն կտցահարելու, միշտ նույն ժամին, հաճախորդի պես ճշտապահ, և տեսնել էր պետք, թե ինչպես էր նյարդայնանում, երբ փշուրները պատրաստ չէին լինում:
Որոշ ժամանակ անց թռչնակը բերեց նաև իր փոքրիկներին, քանի որ բույն էր հյուսել և չորս ձագ էր ունեցել, և նրանք էլ հաճույքով կտցահարում էին ծեր մորաքույր Ադայի թխվածքաբլիթը և գալիս էին ամեն առավոտ, ու եթե այն չէին գտնում, մեծ աղմուկ էին բարձրացնում:
-Ձեր թռչնակներն այստեղ են,- այդ ժամանակ, մի փոքր նախանձելով, ասում էին ծեր կանայք ծեր մորաքույր Ադային: Եվ նա մանրիկ քայլերով վազում էր դեպի իր պահարանը, մի չոր թխվածքաբլիթ էր գտնում սուրճի և անիսոնի կոնֆետների թղթերի արանքում և ասում.
-Համբերություն, համբերություն, արդեն գալիս եմ:
-Ա~խ,- մրմնջում էին մյուս ծեր կանայք,- երանի պատուհանագոգին թխվածքաբլիթ դնելը բավական լիներ մեր զավակներին վերադարձնելու համար: Իսկ Ձերը, մորաքույր Ադա, որտե՞ղ են Ձեր երեխաները:
Ծեր մորաքույր Ադան արդեն չգիտեր` միգուցե Ավստրիայում, միգուցե Ավստրալիայում, բայց թույլ չէր տալիս, որ իրեն շփոթեցնեն, փշրում էր թխվածքաբլիթը թռչնակների համար և ասում նրանց.
-Կերեք, դե´, կերեք, թե չէ թռչելու համար բավականաչափ ուժ չեք ունենա:
Ու երբ վերջացնում էին կտցահարել թխվածքաբլիթը`
-Դե´, գնացեք, գնացեք: Ինչի՞ն եք սպասում: Թևերը թռչելու համար են ստեղծված:
Ծեր կանայք իջեցնում էին գլուխները և մտածում, որ ծեր մորաքույր Ադան մի փոքր խելագար է, որովհետև թեև ծեր էր ու աղքատ, բայց դեռ նվիրելու բան ուներ և չէր էլ պահանջում, որ իրեն շնորհակալություն հայտնեին:
Հետո ծեր մորաքույր Ադան մահացավ, իսկ նրա երեխաները դա իմացան բավական ժամանակ անց, և արդեն չարժեր թաղման համար ճամփա ընկնել: Բայց թռչնակներն ամբողջ ձմեռվա ընթացքում վերադառնում էին պատուհանագոգի մոտ և բողոքում էին, թե ինչու ծեր մորաքույր Ադան չի պատրաստել թխվածքաբլիթը:

Առաջադրանքներ

Առաջադրանքներ

Ծեր մորաքույր Ադան միանգամից իր համար մի բազկաթոռ ընտրեց պատուհանի մոտ և մի թխվածքաբլիթ փշրեց պատուհանագոգին: — Այս նախադասությամբ փորձիր բնութագրել մորաքույր Ադային:

Բարի,

… Ի՞նչ օգուտ ստացաք սրանից — այս նախադասությամբ բնութագրիր մյուս երկու ծեր կանանց:

Երկուսն էլ չար են։

… Ծեր  մորաքույր Ադան մի փոքր խելագար է — համաձայնիր կամ հերքիր այս միտքը:

Ոչ, նա հիմար էր։

…Երանի պատուհանագոգին թխվածքաբլիթ դնելը բավական լիներ մեր զավակներին վերադարձնելու համար — Դե´, գնացեք, գնացեք: Ինչի՞ն եք սպասում: Թևերը թռչելու համար են ստեղծված:— Որ տեսակետն ես դու պաշտպանում.ինչու՞:

318․

319․

առաջին դեպք

երկրորդ դեպք

320.

In our family we celebrate Easter at my grandmother’s house. We have many traditions ․ For example, we play different games not only with eggs, but also with cards. We always paint eggs of different colors and different eggs. Every year we have a color with the shades of which we paint the egg. We always read the Bible at Easter. We always put Easter on the table during Easter.

Իմաստուններից մեկի աղջիկը մի օր հարցրեց նրան.

-Հայրիկ, ես հոգնել եմ: Իմ կյանքը այնքան ծանր է, ես այնքան դժվարություններ ու խնդիրներ ունեմ: Ես անընդհատ հոսանքին հակառակ եմ ընթանում, այլևս ուժ չունեմ… Ին՞չ անեմ :

Հայրը պատասխանելու փոխարեն կրակին դրեց երեք միանման, ջրով լի կաթսա, մեկի մեջ գցեց գազար, մյուսում դրեց ձու, իսկ երրորդի մեջ սուրճ լցրեց: Որոշ ժամանակ հետո նա ջրից հանեց գազարն ու ձուն և սուրճը լցրեց բաժակի մեջ:

– Ին՞չ փոխվեց,- հարցրեց նա աղջկան:

– Ձուն և գազարը եփվել են, իսկ սուրճը լուծվել է ջրի մեջ,- պատասխանեց նա:

-Ո՛չ, աղջիկս, դա առաջին հայացքից է այդպես: Նայի՛ր, պինդ գազարը, ընկնելով եռացրած ջրի մեջ, դարձել է փափուկ և փխրուն: Փուխր և հեղուկ ձուն դարձել է պինդ: Արտաքինից նրանք չեն փոխվել, նրանք միայն փոխել են իրենց ներքին կառուցվածքը՝ միևնույն անբարենպաստ միջավայրի՝ եռացրած ջրի ազդեցությամբ:

Այդպես են և մարդիկ. արտաքինից ուժեղները կարող են կոտրվել, դառնալ թուլակամ, իսկ նուրբ և փխրուն մարդիկ՝ ամրանալ և պնդանալ:

– Իսկ սո՞ւրճը,- հարցրեց աղջիկը:

-Օ՜, դա ամենահետաքրքիրն է, սուրճը ամբողջությամբ լուծվել է նոր, «թշնամական» միջավայրում և փոխել է այն՝ դարձնելով հոյակապ, բուրավետ մի ըմպելիք:

Կան առանձնահատուկ մարդիկ, որոնք չեն փոխվում ուժեղ ազդեցության տակ, այլ փոխում են հենց միջավայրը՝ դարձնելով այն շատ ավելի լուսավոր ու գեղեցիկ և, միևնույն ժամանակ, քաղելով օգուտ և գիտելիքներ այդ իրավիճակից:

Կարդալ Ղ.Աղայանի մանկավարժության մասին պատմող հոդվածը և համեմատել «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում իրականացվող մանկավարժության հիմնական դրույթների հետ՝  փորձելով գտնել 7 նմանություն կամ տարբերություն:

Նա շատ էր ուզւոմ երեխաներին սովորացնել ազտություն՝ թե ինչ զգացմունքներ ունի մարդը երբ նա բացվում է։ Աղայանը ուզում էր տանել երեխաներին իրենց ուզաց մասերով։ Նա չեր ուզուոմ ստիպելով գիտելիք սովորեցնել, նա ուզւոմ էր որ նրանք բացվեն՝ ազատ խոսան, գրեն և այլն։ Նուն բանն էլ կա մեր դպրոցում։ Մենք միշտ տարբեր նախագծեր ենք անում, հետաքրքիր փաստեր ենք գրում աբողջ աշխարհի մասին՝ մեք մեզ ազատ ենք զգում։ Դա մեր նմանություններից մեկն է։