Author: sardaryanyana

1. Ինչի՞ է հավասար նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը, եթե միմյանց զուգահեռ միացված միատեսակ լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 60 Օմ է:

1/60+1/60+1/60=3/60

3/60=1/20

Պատ.՝20 Օմ:

2. Շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 84 Օմ է: Շղթայի տեղամասը բաղկացած է միմյանց հաջորդաբար միացված 2 միատեսակ լամպերից և ռեոստատից: Որոշեք լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը, եթե ռեոստատի դիմադրությունը՝ 2 Օմ է:

84-2=82

82/2=41

Պատ.՝41 Օմ:

3. Լարումը նկարում պատկերված շղթայի տեղամասում 50 Վ է, իսկ հոսանքի ուժը՝ 2.5 Ա: Որոշեք երկրորդ ռեզիստորի դիմադրությունը, եթե առաջինինը՝ 7 Օմ է:

50/2,5=20

20–7=13

Պատ.՝13 Օմ:

4. 150 Օմ և 400 Օմ դիմադրություններով երկու ռեզիստորներ հաջորդաբար միացված են հոսանքի աղբյուրին: Երկրորդ ռեզիստորի ծայրերում լարումը 300 Վ է:

Որոշեք հոսանքի ուժը շղթայում և լարումը տեղամասի ծայրերում:

I=U/R
300/400=0.75Ա
U=I*R
U=0.75*150
U=112.5

5. Շղթան կազմված է միմյանց հաջորդաբար միացված երեք հաղորդիչներից, համապատասխանաբար՝ 2 Օմ, 3 Օմ և 5 Օմ դիմադրություններով:

Լարումը այդ տեղամասի ծայրերում 40 Վ է:

Որոշեք լարում յուրաքանչյուր հաղորդչի ծայրերին:

6. 300 Օմ դիմադրություն ունեցող ալյումինե հաղորդալարը բաժանեցին 4 հավասար մասի և դրանք միացրեցին միմյանց զուգահեռաբար:

Որոշեք ստացված հաղորդալարի դիմադրությունը:

7. Նկարում պատկերված շղթայում լարումը 80 Վ է, A ամպերաչափը ցույց է տալիս 1.6 Ա, իսկ առաջին հաղորդիչի դիմադրությունը՝ R1=120 Օմ:

Որոշե՛ք երկրորդ հաղորդչի դիմադրությունը՝ R2-ը, ինչպես նաև A1 և A2 ամպերաչափի ցուցմունքները:

Պատասխանը գրել հարյուրերորդականի ճշտությամբ:

8. Նույն հաստության պղնձե հաղորդալարերից առաջինի երկարությունը 30 սմ է, իսկ երկրորդինը՝ 3 մ է:

Ո՞ր հաղորդալարի դիմադրությունն է ավելի մեծ և քանի անգամ:

9. Եռակցման ապարատը միացված է լարման ցանցին 100 մ երկարության և 10 մմ² լայնական հատույթի մակերեսով պղնձե հաղորդալարով:

Որոշեք լարումը հաղորդալարի ծայրերին, եթե նրանով անցնող հոսանքի ուժը 150 Ա է:

Պղնձի տեսակարար դիմադրության արժեքը վերցրեք տեսական  մասում բերված աղյուսակից:

Պատասխանը գրել տասնորդականի ճշտությամբ:

10. Որքա՞ն է էլեկտրամագնիսի կոճին փաթաթված պղնձե հաղորդալարի երկարությունը, եթե նրա լայնական հատույթի մակերեսը 0.18 մմ² է, իսկ դիմադրությունը` 40 Օմ:

Մետաղների տեսակարար դիմադրության արժեքը վերցրեք տեսական մասում բերված աղյուսակից:

Check-in desk — գրանցման գրասեղան

Passport control — անձնագրային հսկողություն

Baggage reclaim -ուղեբեռի վերադարձ

Customs — մաքսատուն

Gates — ուղեկալ

Arrivals — ժամանումներ

Departures — մեկնումներ

Hand luggage — ձեռքի բեռ

Carry-on — ձեռքի պայուսակ

Boarding pass — նստելու կտրոն

Declaration form — հայտարարության ձև

Baggage — ուղեբեռ

To be airsick — օդում լինելուց վատ զգալ

To be seasick — ծովից վատ զգալ

To arrive in/at — ժամանել ինչ-որ մի ժամանակ/տեղ

To leave for — լքել ինչ-որ տեղի համար

To be delayed — հետաձգվել

To take a train — գնացքով մի տեղ գնալ

To catch the bus — հասնել ավտոբուսին/բաց չթողնել ավտոբուսը

To miss the plane/train — բաց թողնել ինքնաթիռը/գնացքը

To set off — ճանապարհ ընկնել

To occupy the seat — զբաղեցնելը տեղը

To pack things — իրերը ճամպրուկի կամ պայուսակի մեջ դասավարել

To check in/out — մուտք գործել/դուրս գալ

To take off — արդեն օդում լինել

To board — նստել

To fill in the declaration — լրացնել հայտարարագիրը

To get through customs — մաքսատան միջով անցնել

To get through passport control — անձնագրային հսկողության միջով անցնել

To announce the flight — հայտարարել թռիչքը

To get the luggage — վերցնել բեռը

Подобрать антонимические пары из фразеологизмов и выписать в ряд.

семи пядей во лбу, первая скрипка,   держать язык за зубами, давать волю языку, едва сводить концы с концами, жить на широкую ногу, воспрянуть духом, олух царя небесного, за тридевять земель, как кошка с собакой, последняя спица в колеснице, повесить нос, откладывать в долгий ящик, сложа руки, рукой подать, ковать железо пока горячо, не покладая рук, душа в душу.

семи пядей во лбу — олух царя небесного
первая скрипка — последняя спица в колеснице
держать язык за зубами — давать волю языку
едва сводить концы с концами — жить на широкую ногу
воспрянуть духом — повесить нос
за тридевять земель — рукой подать
как кошка с собакой — душа в душу
откладывать в долгий ящик — ковать железо пока горячо
сложа руки — не покладая рук

6. Прочитайте словосочетания и подберите по образцу лексический эквивалент.

Сделать ошибку, прийти на встречу, чувствовать тоску по родине, дать название книге, испытать восхищение, вызвать беспокойство, получать наслажде, проявлять заботу, иметь увлечения.

Образец: принять решение — решить.

сделать ошибку — ошибитья
прийти на встречу — встретитья
чувствовать тоску по родине — тоскавать по родине
дать название книге — назвать книгу
испытать восхищение — восхищаться
вызвать беспокойство — беспокоить
получать наслаждение — насладитья
проявлять заботу — заботиться
иметь увлечения — увлекаться

This is the biggest room in the building.

Tom is the brightest boy in this class.

Brazil exports the most much coffee of all countries.

That’s the most comfortable chair in this room.

Betty is the friendliest girl in this office.

This basketball player is the tallest.

He is the most irritating man I have ever met.

The Pacific Ocean is the largest in the world.

This is the most interesting book I have ever read.

Swimming is the most popular sport with young people.

This student is the most attentive in our group.

That’s the funniest story I’ve ever heard.

He was one of the most experienced workers at the factory.

She is the oldest in the family.

These chairs are as comfortable as those ones.

This cartoon is funnier than that one.

The boy is as tall as his father.

The problem was more serious than we had expected.

I earn less money than he does.

This exercise is more difficult than that one.

Is Jim taller than Ted?

Let’s go by train. It’s much cheaper than by plane.

Is the Atlantic Ocean as large as the Pacific Ocean?

The ice-cream was as delicious as the cake.

Our house is as big as yours.

We started earlier than you.

Better late than never.

The new cinema is bigger than the old one.

His work is as interesting as mine.

This task is not as difficult as the rest.

The party was as interesting as I had expected.

The boy is not so tall as his father.

Cats are not so clever as dogs.

This knife isn’t as sharp as that one.

Человек может чувствовать себя одиноким, имея друзей, семью, знакомых, . Но их никто не понимает, не разделяет их взглядов. Им не с кем поговорить на интересные им темы, не с кем поделиться своими мыслями, страхами, переживаниями. Если человека лишить возможности общаться, он начинает тосковать, так как ему не с кем разделить свои мысли. И в такой ситуации одиночество может ощущаться, как тяжелый груз. С другой стороны, бывают дни, когда не хочется выходить из дома и встречаться с людьми. Дни, когда тишина становится твоей лучшей подругой , и ничто не способно заставить тебя нарушить молчание. В такой ситуации одиночество уже является нашим сознательным выбором. Возможно, оно необходимо нам, чтобы отдохнуть и восстановить силы. Может быть, так мы пытаемся решить какие либо важные жизненные вопросы и разобраться в себе.

Վիրուսները մարդու, կենդանիների և բույսերի վարակիչ հիվանդությունների մանրագույն հարուցիչներ են: Հին ժամանակներից հայտնի են կատաղությունը, ծաղիկը, պոլիոմիելիտը, գրիպը, կարմրուկը, դեղին տենդը և այլ հիվանդություններ, որոնցից միլիոնավոր մարդիկ էին մահանում, իսկ հիվանդահարույց մանրէները հայտնաբերել չէր հաջողվում: Միայն 1892 թ-ին ռուս գիտնական Դ.Ի. Իվանովսկին հայտնաբերեց բակտերային զտիչից անցնող ախտածին այդ տարրը, որը հետագայում անվանեցին լատիներեն «վիրուս» (թույն) բառով: Վիրուսն առանձին հաջողվել է տեսնել էլեկտրոնային մանրադիտակով, և պարզվել է, որ ամենապարզ վիրուսը գալարաձև ոլորված, թաղանթապատ մեծ մոլեկուլ է, որին բնորոշ է գոյության 2 ձև՝ արտաբջջային (հանգստացող) և ներբջջային (բազմացող կամ վեգետատիվ): Ընկնելով օրգանիզմ՝ վիրուսները կպչում են իրենց նկատմամբ զգայուն բջիջներին և հանգստացող ձևից անցնում բազմացողի: Վիրուսի գալարն անմիջապես դեն է նետում իր թաղանթը, արագորեն թափանցում բջջի մեջ, և տեղի է ունենում զարմանահրաշ մի երևույթ` առաջանում են վիրուսի նոր մոլեկուլներ՝ տիրոջ բջիջն արտադրում է վիրուսային մասնիկների պատճեններ: Նոր վիրուսները դուրս են գալիս բջջի մակերևույթ և թափանցում հարևան բջիջների մեջ ու ախտահարում դրանք: Կենդանի բջջից դուրս վիրուսների կենսագործունեությունը դադարում է: Վիրուսները, մյուս կենդանի օրգանիզմների նման, օժտված են ժառանգականությամբ: Նրանք կարող են փոփոխվել և հարմարվել շրջակա միջավայրի պայմաններին:

Վիրուսների հարուցած հիվանդությունները հեշտությամբ փոխանցվում են հիվանդներից առողջներին և արագ տարածվում: Երկար ժամանակ ենթադրվում էր, որ վիրուսներն առաջացնում են միայն սուր զանգվածային հիվանդություններ: Այժմ ապացուցված է, որ նրանք նաև տարբեր քրոնիկական հիվանդությունների (նույնիսկ՝ տարիներ տևող) առաջացման պատճառ են:

Հայտնաբերվեցին վիրուսների նաև դրական շատ հատկություններ, որոնց շնորհիվ XX դարի 2-րդ կեսին վիրուսները դարձան գենետիկական ճարտարագիտության հիմնական օբյեկտները: 1967թ-ին դրանք առաջին անգամ արհեստականորեն սինթեզել են Ա. Քորենբերգը և Մ. Կուլյանը (ԱՄՆ):

Վիրուսներն իրենց կառուցվածքով միջանկյալ տեղ են զբաղեցնում բարդ քիմիական նյութերի (պոլիմերներ, մակրոմոլեկուլներ) և պարզագույն օրգանիզմների (բակտերիաների որոշ ձևեր, ռիկետսիաներ, քլամիդներ) միջև: Ամենախոշոր վիրուսը (ծաղիկ հիվանդության) չափերով մոտ է ոչ խոշոր բակտերիաներին, ամենափոքրերը (գլխուղեղի բորբոքման, պոլիոմիելիտի, դաբաղի հարուցիչները)՝ խոշոր սպիտակուցային մոլեկուլներին (օրինակ՝ արյան հեմոգլոբինի մոլեկուլին): Այսինքն՝ կան հսկա և թզուկ վիրուսներ: Վիրուսների չափերը տատանվում են 15–300 նանոմետրի (նանոմետրը միլիմետրի միլիոներորդ մասն է) սահմաններում:  Ըստ քիմիական բաղադրության՝ տարբերում են պարզ և բարդ վիրուսներ: Պարզ վիրուսները կազմված են սպիտակուցներից և նուկլեինաթթուներից, բարդ վիրուսները պարունակում են նաև ածխաջրեր, ճարպեր, որոշ վիրուսներ՝ նաև ֆերմենտներ:

Հարցեր և վարժություններ.

☆֊ Ինչպե՞ս են դասակարգվում նյութերը ըստ բաղադրության:

Նյութերը ըստ բաղադրության դասակարգվում են պարզ և բարդ նյութերի: Պարզ նյութերն են այն նյութերը, որոնք կազմված են միատեսակ քիմիական տարրի ատոմներից: Պարզ նյութերը դասակարգվում են մետաղների և ոչ մետաղների: Բարդ նյութեր են կոչվում այն նյութերը, որոնք կազմված են երկու կամ ավելի քիմիական տարրի ատոմներից: Բարդ նյութերը դասակարգվում են օրգանական և անօրգանական նյութերի:

☆֊ Ինչպե՞ս են դասակարգվում նյութերը ըստ ծագումնաբանության:

Ըստ ծագումնաբանության նյուերը դասակարգվում են օրգանական և անօրգանական նյութերի։

☆֊ Անօրգանական նյութերի ինչպիսի՞ օրինակներ գիտեք:

Անօրգանական են՝ քարը, փայտը, ջուրը, կերակրի աղը, այսինքն այն նյութերը, ,որոնց մեջ չկա ածխածին։

☆֊ Օրգանական նյութերի ինչպիսի՞ օրինակներ գիտեք:

Սպիտակուցները, ճարպերը, ամինաթթուները, գլյուկոզը, ֆրուկտոզը, բնական գազը, նավթը, ացետոնը, այսինքն այն նյութերը, որոնք պարունակում են ածխածին։

☆֊ Ո՞ր նյութերն են ավելի շատ, օրգանականը, թե՞ անօրգանականը, պատասխանը հիմնավորեք:

Բնության մեջ ավելի շատ են օրգանական նյութերը, քանի որ ոչ բոլոր տարրերն են պարունակում ածխածին, որը կա բոլոր օրգանական նյութերի մեջ։

Առաջադրանքներ.

  1). Հետևյալ նյութերից ընտրեք անօրգանական նյութերը և գրեք դրանց քիմիական բանձևերը. թթվածին, կերակրի աղ, շաքար, երկաթ, ջուր, քլոր, խմելու սոդա, գլյուկոզ, ծծմբական թթու, ազոտ, սպիտակուց, պղինձ, գինու սպիրտ, ածխաթթու գազ, շմոլ գազ, ճարպ:

Անօրգանական-Թթվածին—O2, կերակրի աղ—NaCl, NaHCO3—խմելու սոոդա, ջուր—H₂O, երկաթ—Fe, ծծմբական թթու—H₂SO₄, ազոտ— N, պղինձ—Cu.

2). Որոշեք  Ձեր  ընտրած  բարդ  անօրգանական  նյութերի  հարաբերական մոլեկուլային  զանգվածները M_r, որակական  և  քանակական բաղադրությունները՝ տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները:

Mr(NaCL)=23+35,5=58,5

w(Cl)=35,5*100%/58,5=60,7%

x(Na)=1/2*100%=50%

Հաշվարկային֊  լաբորատոր  փորձեր` <<Անօրգանական շղթաներ>>

• Մետաղ-հիմնային օքսիդ-հիմք-աղ Mg→ MgO →Mg(OH)₂→  MgCl₂
• Քանի՞ գրամ աղ MgCl₂ կստացվի, եթե այրել ենք 4,8 գրամ մագնեզիում:
• Ոչ մետաղ→ թթվային օքսիդ→ թթու→ աղP→P₂O₅→H₃PO₄ →Na₃PO₄
• Քանի՞ գրամ աղ`Na₃PO₄ կստացվի, եթե այրել են 6,2 գրամ ֆոսֆոր:

Գրեք   անօրգանական  շղթաների  ռեակցիաների  հավասարումները, հավասարեցրեք  և  նշեք  ռեակցիայի  տեսակը:

• 2Mg+O₂ →2MgO մագնեզիումի օքսիդ, միացման ռեակցիա
  Միացման է կոչվում, երբ երկու կամ ավելի նյութեր միանում են իրար, առաջանում է մեկ բարդ նյութ։
  MgO+H₂O→Mg(OH)₂ հիմք է, մագնեզիումի հիդրոքսիդ, միացման ռեակցիա
  Միացման է կոչվում, երբ երկու կամ ավելի նյութեր միանում են իրար, առաջանում է մեկ բարդ նյութ։
  Mg(OH)₂+2HCl→MgCl₂ + 2H₂O փոխանակման ռեակցիա, չեզոքացման ռեակցիա
  Փոխանակման ռեակցիան տեղի է ունենում բարդ նյութերի միջև, որտեղ բարդ նյութերը փոխանակում են բաղադրամասերով և ռեակցիայի հետևանքով առաջանում են նոր բարդ նյութեր։
  Չեզոքացման ռեակցիա է կոչվում հիմքի և թթվի միջև ընթացքող փոխանակման ռեակցիան, որի հետևանքով առաջանում է աղ և ջուր։
  
  Սովորել միացման, քայքայման, փոխանակման, տեղակալման
• Ոչ մետաղ→ թթվային օքսիդ→ թթու→ աղ`P→P₂O₅→H₃PO₄ →Na₃PO₄
  P + P₂ → P₂O₅ տաք ջրի մեջ, միացման ռեակցիա
  P₂O₅ + 3H₂O → H₃PO₄  օրթոֆոսֆորական թթու, միացման ռեակցիա
  H₃PO₄ + 3NaOH → Na₃PO₄ նատրիումի ֆոսֆատ, աղ, փոխանակման ռեակցիա, չեզոքացման ռեակցիա