Author: sardaryanyana

Весна самое необычное время года. Весной природа оживает. Весной тает снег и появляется первая зеленая трава. Весной можно услышать пение птиц. Кажется, что с приходом весны начинается новая жизнь. Возрождается не только природа, но и человечество. Все становятся более приветливыми и радостными. Весной светит солнце и настроение сразу улучшается. Мне нравится наблюдать за тем, как меняется природа. Я люблю гулять по улице, когда уже слышен запах весны и в лицо дует теплый ветер. Каждая новая весна не похожа на предыдущую. 

Для начала просто улучшается настроение, нельзя смотреть без улыбки на теплые и яркие лучи солнца. А когда начинаешь улыбаться, все вокруг становится лучше и светлее. Больше всего мне нравится поздняя весна, когда цветут деревья, когда трава имеет зеленый оттенок. Я люблю весну и за то, что после нее наступает лето. Лето лучшее время года, когда не нужно сидеть дома. Летом хочется гулять, отдыхать и путешествовать. Поэтому весна это настоящий путь к лету, путь, по которому гуляешь с удовольствием и встречаешь каждый день с любовью.

Here is the list of academic English words in this Study Set related ‘medicine and healthcare‘. ‘Fill-in-the-Blank’ questions in the IELTS Listening test have used many of these words. So, you need to know how to spell them. These are also useful words for any academic passage related to ‘medicine‘, ‘physical health‘, or ‘mental health‘!

accident-վթար, adoption-ընդունում
bacteria-բակտերիա, clinic-կլինիկա
coverage-ծածկույթ, disability-հաշմանդամություն
disease-հիվանդություն, disorder-խանգարում
drug-դեղ, emergency-արտակարգ իրավիճակ
epidemic-համաճարակ, germ-մանրէ
hospital-հիվանդանոց, hygiene-հիգիենա
illness-հիվանդություն, infant-նորածին
infection-վարակ, injury-վնասվածք
inpatient-ստացիոնար հիվանդ, insurance-ապահովագրություն
insurer-ապահովագրող, medication-դեղորայք
medicine-դեղ, mortality-մահացություն
nurse-բուժքույր, nutrition-սնուցում
outpatient-ամբուլատոր, patient-հիվանդ
pharmacy-դեղատուն, physician-բժիշկ
pregnancy-հղիություն, prescription-դեղատոմս
prevention-կանխարգելում, provider-մատակարար
rehabilitation-վերականգնողական, surgery-վիրահատություն
treatment-բուժում, vaccine-պատվաստանյութ
well-being-բարեկեցություն

After the accident, the baby was taken to the clinic.

The physician prescribed muscle rehabilitation.

Very often, bacteria appear in the body of a infant baby.

The nurse prescribed one of the most expensive drugs to treat the injury.

The next surgery will be free through insurance.

During pregnancy you have to go to the hospital once a month.

During the infection, the patient should follow his hygiene.

An inpatient must be familiar with hospital regulations.

Mortality is the fear of all patients.

Does insurance have an important role in medicine?

The providers of this pharmacy bring many quality medicines.

If we wash our hands often, the germs will not be there.

When nutrition, you need food with a lot of vitamins.

The use of the measles vaccine is mandatory for this disease.

It is necessary to wear a mask during an epidemic situation.

Blood circulation-Արյան շրջանարություն

Symptom-Ախտանշան

veterinarian-անասնաբույժ

Diagnosis-Դիագնոզ

Immunity-Իմունիտետ

Pulse-Զարկերակ

Dentist-Ատամնաբույժ

syringe-ներարկիչ

Short-sighted-Կարճատես

narcosis-նարկոզ

surgeon-վիրաբույժ

hospital ward-հիվանդանոցի պալատ

Sleeper-Քնաբեր

Ambulance-շտապօգնություն

Blood circulation is restored three times a month

All surgeons inject the Sleeper in the hospital ward before surgery

First of all, the ambulance checks the pulse

The best dentists are in Germany

Usually Short-sighted have strong immunity

Sleeping pill and narcosis are synonyms

Symptoms of covid are cough, sneeze and stomach ache

As a child, I dreamed of becoming a veterinarian

Փորձ 1. Հայտանյութերի (մեթիլ նարնջագույն, լակմուս, ֆենոլֆտալեին) գույնի փոփոխությունը թթվային  միջավայրում․

9-5 դասարանի սովորողներ Դավիթ Մուրադյանը, Վարդան Վարդանյանը և Տիգրան Մուրադյանը կատարելու են փորձ՝ հայտանյութերի գույների փոփոխությունը թթվային միջավայրում։ Փորձը իրականացնելու ենք HCl-ի, այսինքն՝ աղաթթվի օգնությամբ։ Հայտանյութերն են՝ մեթիլ նարնջագույնը, լակմուսը և ֆենոլֆտալեինը։ Ձագարի օգնությամբ քիչ քանակությամբ աղաթթու ենք լցնում անոթների մեջ։ Բարձրացնում ենք ձագարը և լցնում ենք։ Այժմ տարբեր անոթների մեջ լցնում ենք տարբեր հայտանյութեր։ Առաջինի մեջ կաթոցիկի օգնությամբ կաթացնում ենք ֆենոլֆտալեինը։ Նկատում ենք, որ թափահարելուց հետո գույնը չփոխվեց։ Երկրորդ անոթի մեջ լցնում ենք մեթիլ նարջնագույն հայտանյութը։ Թափահարում ենք անոթը, որպեսզի խառնվեն նյութերը։ Տեսնում ենք, որ մեթիլ նարջնագույնը փոխեց իր գույնը վարդագույնի։ Երրորդ անոթի մեջ կաթացնում ենք մանուշակագույն լակմուսը, վերցնում ու թափահարում ենք այն և նկատում ենք, որ այն նույնպես իր գույնը փոխեց։ Եզրակացնում ենք, որ ֆենոլֆտալեին հայտանյութից բացի, մյուս երկուսը գույները փոխում են թթվային միջավայրում։

Լույսը շատ կարևոր դեր է կատարում մարդու կյանքում:

Լույսի շնորհիվ մենք կարողանում ենք ճանաչել մեզ շրջապատող աշխարհը:

Լույսն է, որ Արեգակից Երկիր հասնելով մեր մոլորակի վրա կյանքի գոյության համար անհրաժեշտ պայմանններ է ստեղծում:

Իսկ ի՞նչ է լույսը:

Լույսի բնույթի վերաբերյալ առաջին գիտական տեսությունը ստեղծել է Իսահակ Նյուտոնը 17-րդ դարում:

Ըստ Նյուտոնի.

Լույսը կազմված է փոքրիկ մասնիկներից՝ կորպուսկուլներից, որոնք լուսատու մարմինը առաքում է բոլոր ուղղություններով՝ ճառագայթների երկայնքով:

Գրեթե միաժամանակ, հոլանդացի գիտնական Քրիստիան Հյուգենսը առաջարկել է լույսի ալիքային տեսությունը:

Ըստ Հյուգենսի.

Լույսը առաձգական ալիք է՝ լույսի աղբյուրից հեռացող համակենտրոն գնդոլորտների տեսքով:

Վակումում լույսի տարածումը հերքեց լույսի՝ առաձգական ալիք լինելը: Սակայն 19-րդ դարի երկրորդ կեսին, էլեկտրամագնիսական ալիքների փորձնական ստացումը, լույսի և էլետրամագնիսական ալիքների արագության համընկնելը, թույլ տվեց Մաքսվելին և Հերցին իրենց աշխատություններում հաստատել լույսի ալիքային բնույթը և լույսը նույնացնել էլետրամագնիսական ալիքի հետ:

Լույս կամ տեսանելի ճառագայթում են անվանում 400−800ՏՀց (1ՏՀց=1012 Հց) հաճախության էլեկտրամագնիսական ալիքները, որոնք մարդու մոտ կարող են առաջացնել տեսողական զգայություններ:

Տարբեր հաճախությունների ճառագայթումները մարդու մոտ տարբեր գույների զգայություններ են առաջացնում՝ սկսած կարմիրից՝ 400−480 ՏՀց, մինչև մանուշակագույն՝ 670−800ՏՀց:

Հետագայում Ալբերտ Այնշտայնը՝ ֆոտոէֆեկտի երևույթը բացատրելիս, նորից անդրադարձավ լույսի մասնիկային բնույթին և ցույց տվեց, որ

ճառագայթելիս և կլանվելիս, լույսը իրենից ներկայացնում է լուսային մասնիկների՝ ֆոտոնների հոսք:

Այսպիսով լույսն ունի հատկությունների երկակիություն:

Սակայն անկախ այն բանից, թե ինչ բնույթ ունի լույսը՝ մասնիկների հոսք է, թե էլեկտրամագնիսական ալիք, այն ներկայացվում է որպես ճառագայթներ, որոնք սկսվում են լուսատու մարմնից և տարածվում բոլոր ուղղություններով՝ ցույց տալով լուսային էներգիայի տարածման ուղղությունը:

Տեսանելի տիրույթում ճառագայթող մարմնին անվանում են լույսի աղբյուր:

Եթե լույսի աղբյուրի չափերը շատ փոքր են մինչև լուսավորվող մարմին ընկած հեռավորության համեմատ, ապա այն անվանում են լույսի կետային աղբյուր: 

Լույսի աղբյուրները բաժանվում են նաև բնական և արհեստական աղբյուրների:

Լույսի բնական աղբյուրներն են՝ Արեգակը, աստղերը, կայծակը, լուսատիտիկը և այլն:

Լույսի արհեստական աղբյուրներն են՝ ջերմային աղբյուրները (շիկացման լամպ, գազայրիչի բոց, մոմի լույս և այլն) և ոչ ջերմային աղբյուրները (ցերեկային լույսի լամպ, լուսադիոդ, լազեր, հեռուստացույցի կամ համակարգչի էկրան):

Լույսի աղբյուր կարող են լինել ոչ միայն լուսատու մարմինները, այլև այն մարմինները, որոնք անրադարձնում են իրենց վրա ընկած լույսը բոլոր ուղղություններով, դարռնալով տեսանելի:

Այդպիսի աղբյուրներ են՝ Լուսինը, մոլորակները և մեր շուրջը գտնվող բոլոր տեսանելի առարկաները:

Լույսի տարածումը համասեռ միջավայրում:

Ֆիզիկայի այն բաժինը, որն ուսումնասիրում է լույսի հետ կապված երևույթները, կոչվում է օպտիկա:

Օպտիկայի այն բաժինը, որն ուսումնասիրում է լուսային ճառագայթների տարածման օրինաչափությունները՝ հաշվի չառնելոով նրանց ալիքային հատկությունները, կոչվում է երկրաչափական օպտիկա: 

Երկրաչափական օպտիկայի օրենքներից մի քանիսը հայտնագործվել է լույսի բնույթը պարզելուց շատ առաջ:

Այդպիսի օրենքներից է՝ լույսի ուղղագիծ տարածման օրենքը, որը ձևակերպել է հույն գիտնական Էվկլիդեսը՝ մ. թ. ա. երրորդ դարում:

Համասեռ, թափանցիկ միջավայրում լույսն ուղղագիծ է տարածվում:

Դրանում կարելի է համոզվել փորձերի օգնությամբ, որոնք հարմար է կատարել լազերային ցուցափայտի արձակած ճառագայթով: Այս կերպ կարող ենք տեսնել, որ ապակե անոթի մեջ լցված ջրում՝ համասեռ, թափանցիկ միջավայրում, լազերային ճառագայթը տարածվում է ուղիղ գծով:

Լույսի ուղղագիծ տարածման հետևանք են հստակ ստվերները, որոնք ընկնում են անթափանց մարմիններից, երբ դրանք լուսավորվում են լույսի կետային աղբյուրից:

Օրինակ՝ եթե կետային լույսի աղբյուրի և էկրանի միջև անթափանց գունդ տեղադրենք, ապա էկրանի վրա մուգ շրջանի տեսքով ստվեր կհայտնվի:

Ստվերն այն տեղն է, որտեղ չի ընկնում լույսի աղբյուրի լույսը:

Եթե լույսի կետային աղբյուրի փոխարեն օգտագործվի ավելի մեծ չափեր ունեցող աղբյուր՝ լամպ, ապա հստակ ստվերի փոխարեն լուսավորված ֆոնին կստանանք ստվեր և կիսաստվեր:

Դա ոչ միայն չի հակասում, այլ, ևս մեկ անգամ հաստատում է լույսի ուղղագիծ տարածման օրենքը:

Այն մասում, որտեղ լույս չի ընկնում լամպի և ոչ մի կետից, լիակատար ստվեր է, իսկ այն տիրույթում, որտեղ լույսը միայն որոշ կետերից է ընկնում՝ առաջանում է կիսաստվեր:

Հսկայական չափերի ստվեր և կիսաստվեր գոյանում են Արևի և Լուսնի խավարումների ժամանակ:

Արևի խավարումն առաջանում այն դեպքում, երբ Լուսինը՝ Երկրի շուրջը իր պտույտի ժամանակ, ամբողջովին կամ մասնակիորեն ծածկում է Արեգակը:

Իսկ, երբ Լուսինն է հայտնվում Երկրագնդի առաջացրած ստվերի կոնի մեջ, ապա տեղի ունենում Լուսնի խավարում:

Լուսնի խավարումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տվել Արիստոտելին՝ մ. թ. ա. չորրորդ դարում, եզրակացնել, որ Երկիրը գնդաձև է, ինչի վկայությունը Լուսնի վրա Երկրագնդի ստվերի շրջանաձև լինելն է: 

Խնդիրներ

1. Արևոտ օրը 4.5 մ բարձրություն ունեցող խնձորենին գցում է 0.75 մ երկարությամբ ստվեր, իսկ լորենին՝ 4 մ երկարությամբ ստվեր:

Ինչի՞ է հավասար լորենու բարձրությունը:

Պատասխանը գրել մետրերով՝ տասնորդական թվի ճշտությամբ:

Այս խնդիրը լուծելու համար պետք է հիշենք եռանկյան հարաբերության բանաձևը.

h₁=4.5

l₁=0.75

l₂=4

=> h₂/h₁=l₂/l₁

 => h₂=4.5*4/0.75=18/0.75=24 մ

2. Ուղղաձիգ դրված քառորդ մետրանոց քանոնի ստվերի երկարությունը 0.45 մ է: Դրա օգնությամբ որոշեք հուշարձանի բարձրությունը, եթե վերջինիս ստվերի երկարությունը 4.8 մ է:

Պատասխանը գրել տասնորդականի ճշտությամբ:

h₁=0.25 մ

l₁=0.45 մ

l₂=4.8 մ

=> h₂/h₁=l₂/l₁

 => h₂=2.6 մ

3.Հոր հասակը 50 սմ-ով ավելի է դստեր հասակից:

Նրանց ստվերների երկարությունների տարբերությունը 65 սմ է:

Որքա՞ն է աղջկա հասակը, եթե նրա ստվերի երկարությունը 150 սմ է:

Պատասխանը ներկայացնել սմ-ով, ամբողջ թվի ճշտությամբ:

h₁=x+50

h₂=x

l₁=150+65=215

l₂=150

h1/h2=l1/l2

=> x+50/x=215/150

=> 215x=150x+7500

=> 215x-150x=7500

=> 115.38 սմ

Жена называла его — Чудик. Иногда ласково.

Чудик обладал одной особенностью: с ним постоянно что-нибудь случалось. Он не хотел этого, страдал, но то и дело влипал в какие-нибудь истории — мелкие, впрочем, но досадные.

Вот эпизоды одной его поездки.

Получил отпуск, решил съездить к брату на Урал: лет двенадцать не виделись.

— А где блесна такая… на-подвид битюря?!- орал Чудик из кладовой.

— Я откуда знаю?

— Да вот же все тут лежали!- Чудик пытался строго смотреть круглыми иссиня-белыми глазами.- Все тут, а этой, видите ли, нету.

— На битюря похожая?

— Ну, щучья.

— Я ее, видно, зажарила по ошибке.

Чудик некоторое время молчал.

— Ну, и как?

— Что?

— Вкусная? Ха-ха-ха!..- Он совсем не умел острить, но ему ужасно хотелось.- Зубки-то целые? Она ж — дюралевая!..

…Долго собирались — до полуночи.

А рано утром Чудик шагал с чемоданом по селу.

— На Урал! На Урал!- отвечал он на вопрос: куда это он собрался?- Проветриться надо!- При этом круглое мясистое лицо его, круглые глаза выражали в высшей степени плевое отношение к дальним дорогам — они его не пугали.- На Урал!

Но до Урала было еще далеко.

Пока что он благополучно доехал до районного города, где предстояло ему взять билет и сесть на поезд.

Времени оставалось много. Чудик решил пока накупить подарков племяшам — конфет, пряников… Зашел в продовольственный магазин, пристроился в очередь. Впереди него стоял мужчина в шляпе, а впереди шляпы — полная женщина с крашеными губами. Женщина негромко, быстро, горячо говорила шляпе:

— Представляете, насколько надо быть грубым, бестактным человеком! У него склероз, хорошо, у него уже семь лет склероз, однако никто не предлагал ему уходить на пенсию. А этот — без году неделя руководит коллективом — и уже: «Может, вам, Александр Семеныч, лучше на пенсию?» Нах-хал!

Шляпа поддакивала.

— Да, да… Они такие теперь. Подумаешь, склероз. А Сумбатыч?.. Тоже последнее время текст не держал. А эта, как ее?..

Чудик уважал городских людей. Не всех, правда: хулиганов и продавцов не уважал. Побаивался.

Подошла его очередь. Он купил конфет, пряников, три плитки шоколада. И отошел в сторонку, чтобы уложить все в чемодан. Раскрыл чемодан на полу, стал укладывать… Что-то глянул на полу-то, а у прилавка, где очередь, лежит в ногах у людей пятидесятирублевая бумажка. Этакая зеленая дурочка, лежит себе, никто ее не видит. Чудик даже задрожал от радости, глаза загорелись. Второпях, чтоб его не опередил кто-нибудь, стал быстро соображать, как бы повеселее, поостроумнее сказать этим, в очереди, про бумажку.

— Хорошо живете, граждане!- сказал он громко и весело.

На него оглянулись.

— У нас, например, такими бумажками не швыряются.

Тут все немного поволновались. Это ведь не тройка, не пятерка — пятьдесят рублей, полмесяца работать надо. А хозяина бумажки — нет.

«Наверно, тот, в шляпе»,-догадался Чудик.

Решили положить бумажку на видное место на прилавке.

— Сейчас прибежит кто-нибудь,- сказала продавщица.

Чудик вышел из магазина в приятнейшем расположении духа. Все думал, как это у него легко, весело получилось: «У нас, например, такими бумажками, не швыряются!» Вдруг его точно жаром всего обдало: он вспомнил, что точно такую бумажку и еще двадцатипятирублевую ему дали в сберкассе дома. Двадцатипятирублевую он сейчас разменял, пятидесятирублевая должна быть в кармане… Сунулся в карман — нету. Туда-сюда — нету.

— Моя была бумажка-то!- громко сказал Чудик.- Мать твою так-то!.. Моя бумажка-то.

Под сердцем даже как-то зазвенело от горя. Первый порыв был пойти и сказать: «Граждане, моя бумажка-то Я их две получил в сберкассе — одну двадцатипятирублевую, другую полусотельную. Одну, двадцатипятирублевую, сейчас разменял, а другой — нету». Но только он представил, как он огорошит всех этим своим заявлением, как подумают многие «Конечно, раз хозяина не нашлось, он и решил прикарманить». Нет, не пересилить себя — не протянуть руку за проклятой бумажкой. Могут еще и не отдать.

— Да почему же я такой есть-то?- вслух горько рассуждал Чудик.- Что теперь делать?..

Надо было возвращаться домой.

Подошел к магазину, хотел хоть издали посмотреть на бумажку, постоял у входа… И не вошел. Совсем больно станет. Сердце может не выдержать.

Ехал в автобусе и негромко ругался — набирался духу предстояло объяснение с женой.

Сняли с книжки еще пятьдесят рублей

Чудик, убитый своим ничтожеством, которое ему опять разъясняла жена (она даже пару раз стукнула его шумовкой по голове), ехал в поезде. Но постепенно горечь проходила. Мелькали за окном леса, перелески, деревеньки… Входили и выходили разные люди, рассказывались разные истории. Чудик тоже одну рассказал какому-то интеллигентному товарищу, когда стояли в тамбуре, курили.

— У нас в соседней деревне один дурак тоже… Схватил головешку — и за матерью. Пьяный. Она бежит от него и кричит. «Руки, кричит, руки-то не обожги, сынок!» О нем же и заботится… А он прет, пьяная харя. На мать. Представляете, каким надо быть грубым, бестактным…

— Сами придумали?- строго спросил интеллигентный товарищ, глядя на Чудика поверх очков.

— Зачем?- не понял тот.- У нас за рекой, деревня Раменское…

Интеллигентный товарищ отвернулся к окну и больше не говорил.

После поезда Чудику надо было еще лететь местным самолетом полтора часа. Он когда-то летал разок. Давно. Садился в самолет не без робости. «Неужели в нем за полтора часа ни один винтик не испортится!»- думал. Потом — ничего, осмелел. Попытался даже заговорить с соседом, но тот читал газету, и так ему было интересно, что там, в газете, что уж послушать живого человека ему не хотелось. А Чудик хотел выяснить вот что он слышал, что в самолетах дают поесть. А что-то не несли. Ему очень хотелось поесть в самолете — ради любопытства

«Зажилили»,- решил он.

Стал смотреть вниз. Горы облаков внизу. Чудик почему-то не мог определенно сказать: красиво это или нет? А кругом говорили, что «ах, какая красота!». Он только ощутил вдруг глупейшее желание — упасть в них, в облака, как в вату. Еще он подумал. «Почему же я не удивляюсь? Ведь подо мной чуть ли не пять километров». Мысленно отмерил эти пять километров на земле, поставил их «на попа» — чтоб удивиться, и не удивился.

— Вот человек!.. Придумал же,- сказал он соседу. Тот посмотрел на него, ничего не сказал, зашуршал опять газетой.

— Пристегнитесь ремнями!- сказала миловидная молодая женщина.- Идем на посадку.

Чудик послушно застегнул ремень. А сосед — ноль внимания. Чудик осторожно тронул его.

— Велят ремень застегнуть.

— Ничего,- сказал сосед Отложил газету, откинулся на спинку сиденья и сказал, словно вспоминая что-то:- Дети — цветы жизни, их надо сажать головками вниз.

— Как это?- не понял Чудик.

Читатель громко засмеялся и больше не стал говорить.

Быстро стали снижаться. Вот уже земля — рукой подать, стремительно летит назад. А толчка все нет. Как потом объяснили знающие люди, летчик «промазал». Наконец толчок, и всех начинает так швырять, что послышался зубовный стук и скрежет. Это читатель с газетой сорвался с места, боднул Чудика лысой головой, потом приложился к иллюминатору, потом очутился на полу. За все это время он не издал ни одного звука. И все вокруг тоже молчали — это поразило Чудика. Он тоже молчал. Стали. Первые, кто опомнился, глянули в иллюминаторы и обнаружили, что самолет — на картофельном поле. Из пилотской кабины вышел мрачноватый летчик и пошел к выходу. Кто-то осторожно спросил его.

— Мы, кажется, в картошку сели?

— Что, сами не видите,- ответил летчик.

Страх схлынул, и наиболее веселые уже пробовали робко острить.

Лысый читатель искал свою искусственную челюсть. Чудик отстегнул ремень и тоже стал искать.

— Эта?!- радостно воскликнул он, И подал.

У читателя даже лысина побагровела.

— Почему обязательно надо руками трогать?- закричал он шепеляво.

Чудик растерялся.

— А чем же?..

— Где я ее кипятить буду?! Где?!

Этого Чудик тоже не знал.

— Поедемте со мной?- предложил он.- У меня тут брат живет. Вы опасаетесь, что я туда микробов занес? У меня их нету…

Читатель удивленно посмотрел на Чудика и перестал кричать.

В аэропорту Чудик написал телеграмму жене:

«Приземлились. Ветка сирени упала на грудь, милая Груша меня не забудь. Васятка».

Телеграфистка, строгая сухая женщина, прочитав телеграмму, предложила:

— Составьте иначе. Вы — взрослый человек, не в детсаде.

— Почему?- спросил Чудик.- Я ей всегда так пишу в письмах. Это же моя жена!.. Вы, наверно, подумали…

— В письмах можете писать что угодно, а телеграмма — это вид связи. Это открытый текст.

Чудик переписал.

«Приземлились. Все в порядке. Васятка».

Телеграфистка сама исправила два слова: «Приземлились» и «Васятка» Стало: «Долетели. Василий».

— «Приземлились». Вы что, космонавт, что ли?

— Ну, ладно,- сказал Чудик.- Пусть так будет.

…Знал Чудик, есть у него брат Дмитрий, трое племянников… О том, что должна еще быть сноха, как-то не думалось. Он никогда не видел ее. А именно она-то, сноха, все испортила, весь отпуск. Она почему-то сразу невзлюбила Чудика.

Выпили вечером с братом, и Чудик запел дрожащим голосом:

Тополя-а-а .

Софья Ивановна, сноха, выглянула из другой комнаты, спросила зло:

— А можно не орать? Вы же не на вокзале, верно?- И хлопнула дверью.

Брату Дмитрию стало неловко.

— Это… там ребятишки спят. Вообще-то она хорошая.

Еще выпили. Стали вспоминать молодость, мать, отца.

— А помнишь?- радостно спрашивал брат Дмитрий.- Хотя, кого ты там помнишь! Грудной был. Меня оставят с тобой, а я тебя зацеловывал. Один раз ты посинел даже. Попадало мне за это. Потом уже не стали оставлять. И все равно, только отвернутся, я около тебя — опять целую. Черт знает, что за привычка была. У самого-то еще сопли по колена, а уж… это… с поцелуями…

— А помнишь?!- тоже вспомнил Чудик.- Как ты меня…

— Вы прекратите орать?- опять спросила Софья Ивановна совсем зло, нервно.- Кому нужно слушать эти ваши разные сопли да поцелуи? Туда же — разговорились.

— Пойдем на улицу,- сказал Чудик. Вышли на улицу, сели на крылечке.

— А помнишь?- продолжал Чудик.

Но тут с братом Дмитрием что-то случилось: он заплакал и стал колотить кулаком по колену.

— Вот она, моя жизнь! Видел? Сколько злости в человеке!.. Сколько злости!

Чудик стал успокаивать брата.

— Брось, не расстраивайся. Не надо. Никакие они не злые, они — психи. У меня такая же.

— Ну чего вот невзлюбила?!! За што? Ведь она невзлюбила тебя… А за што?

Тут только понял Чудик, что — да, невзлюбила его сноха. А за что действительно?

— А вот за то, што ты — никакой не ответственный, не руководитель. Знаю я ее, дуру. Помешалась на своих ответственных. А сама-то кто! Буфетчица в управлении, шишка на ровном месте. Насмотрится там и начинает.. Она и меня-то тоже ненавидит — что я не ответственный, из деревни.

— В каком управлении-то?

— В этом… горно… Не выговорить сейчас. А зачем выходить было? Што она, не знала, што ли?

Тут и Чудика задело за живое.

— А в чем дело, вообще-то?- громко спросил он, не брата, кого-то еще.- Да если хотите знать, почти все знаменитые люди вышли из деревни. Как в черной рамке, так смотришь -выходец из деревни. Надо газеты читать!.. Што ни фигура, понимаешь, так — выходец, рано пошел работать

— А сколько я ей доказывал в деревне-то люди лучше, незаносистые.

— А Степана-то Воробьева помнишь? Ты ж знал его.

— Знал, как же.

— Уже там куда деревня!.. А — пожалуйста: Герой Советского Союза. Девять танков уничтожил. На таран шел. Матери его теперь пожизненно пенсию будут шестьдесят рублей платить. А разузнали только недавно, считали — без вести…

— А Максимов Илья!.. Мы ж вместе уходили. Пожалуйста — кавалер Славы трех степеней. Но про Степана ей не говори .. Не надо.

— Ладно. А этот-то!..

Долго еще шумели возбужденные братья. Чудик даже ходил около крыльца и размахивал руками.

— Деревня, видите ли!.. Да там один воздух чего стоит! Утром окно откроешь — как, скажи, обмоет тебя всего. Хоть пей его — до того свежий да запашистый, травами разными пахнет, цветами разными…

Потом они устали.

— Крышу-то перекрыл?- спросил старший брат негромко.

— Перекрыл.- Чудик тоже тихо вздохнул -Веранду построил — любо глядеть. Выйдешь вечером на веранду.. начинаешь фантазировать: вот бы мать с отцом были бы живые, ты бы с ребятишками приехал — сидели бы все на веранде, чай с малиной попивали. Малины нынче уродилось пропасть. Ты, Дмитрий, не ругайся с ней, а то она хуже невзлюбит. А я как-нибудь поласковей буду, она, глядишь, отойдет.

— А ведь сама из деревни! — как-то тихо и грустно изумился Дмитрий.- А вот… Детей замучила, дура одного на пианинах замучила, другую в фигурное катание записала. Сердце кровью обливается, а — не скажи, сразу ругань.

— Ммх!..- опять возбудился Чудик.- Никак не понимаю эти газеты вот, мол, одна такая работает в магазине — грубая. Эх, вы!.. а она домой придет — такая же. Вот где горе-то! И я не понимаю!- Чудик тоже стукнул кулаком по колену.- Не понимаю: почему они стали злые?

Когда утром Чудик проснулся, никого в квартире не было; брат Дмитрий ушел на работу, сноха тоже, дети, постарше, играли во дворе, маленького отнесли в ясли.

Чудик прибрал постель, умылся и стал думать, что бы такое приятное сделать снохе. Тут на глаза ему попалась детская коляска. «Эге!- подумал Чудик.- Разрисую-ка я ее». Он дома так разрисовал печь, что все дивились Нашел ребячьи краски, кисточку и принялся за дело. Через час все было кончено; коляску не узнать. По верху колясочки Чудик пустил журавликов — стайку уголком, по низу — цветочки разные, травку-муравку, пару петушков, цыпляток… Осмотрел коляску со всех сторон — загляденье. Не колясочка, а игрушка. Представил, как будет приятно изумлена сноха, усмехнулся.

— А ты говоришь — деревня. Чудачка.- Он хотел мира со снохой.- Ребеночек-то как в корзиночке будет.

Весь день Чудик ходил по городу, глазел на витрины. Купил катер племяннику, хорошенький такой катерок, белый, с лампочкой. «Я его тоже разрисую»,- думал.

Часов в 6 Чудик пришел к брату. Взошел на крыльцо и услышал, что брат Дмитрий ругается с женой. Впрочем, ругалась жена, а брат Дмитрий только повторял:

— Да ну, что тут!.. Да ладно… Сонь… Ладно уж…

— Чтоб завтра же этого дурака не было здесь!- кричала Софья Ивановна.- Завтра же пусть уезжает!

— Да ладно тебе!.. Сонь…

— Не ладно! Не ладно! Пусть не дожидается — выкину его чемодан к чертовой матери, и все!

Чудик поспешил сойти с крыльца… А дальше не знал, что делать. Опять ему стало больно. Когда его ненавидели, ему было очень больно. И страшно. Казалось: ну, теперь все, зачем же жить? И хотелось куда-нибудь уйти подальше от людей, которые ненавидят его или смеются.

— Да почему же я такой есть-то?- горько шептал он, сидя в сарайчике.- Надо бы догадаться: не поймет ведь она, не поймет народного творчества.

Он досидел в сарайчике дотемна. И сердце все болело. Потом пришел брат Дмитрий. Не удивился — как будто знал, что брат Василий давно уж сидит в сарайчике.

— Вот…-сказал он.- Это… опять расшумелась. Коляску-то… не надо бы уж.

— Я думал, ей поглянется. Поеду я, братка. Брат Дмитрий вздохнул… И ничего не сказал.

Домой Чудик приехал, когда шел рясный парной дождик. Чудик вышел из автобуса, снял новые ботинки, побежал по теплой мокрой земле — в одной руке чемодан, в другой ботинки. Подпрыгивал и пел громко:

Тополя-а а, тополя а…

С одного края небо уже очистилось, голубело, и близко где-то было солнышко. И дождик редел, шлепал крупными каплями в лужи; в них вздувались и лопались пузыри.

В одном месте Чудик поскользнулся, чуть не упал. Звали его — Василий Егорыч Князев. Было ему тридцать девять лет от роду. Он работал киномехаником в селе. Обожал сыщиков и собак. В детстве мечтал быть шпионом.

Սինուսների թեորեմը պնդում է, որ եռանկյանԱ կողմերը համեմատական են հանդիպակաց անկյունների սինուսներին՝ a/sin A=b/sin B=c/sin C

Սինուսների թեորեմից հետևում է, որ եռանկյան մեծ անկյան դիմաց գտնվում է մեծ կողմ, մեծ կողմի դիմաց՝ մեծ անկյուն։

Թեորեմ։ Եռանկյան մակերեսը հավասար է նրա երկու կողմերի և դրանցով կազմված անկյան սինուսի արտադրյալի կեսին:

S=1/2*a*b*sin C → S=1/2*b*c*sin A →

1/2*a*b*sin C=1/2*b*c*sin A →

a/sin A=c/sin C → b/sin B

a/sin A=b/sin B=c/sin C=2R

sin A=h/b & B=h/a → h=b*sin A → a*sin B

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 317, 318

Վարժ․ 317

ա) AB=6√8 սմ

AC=4 սմ

∠A=60°

S=1/2*b*c*sin A → S=1/2*4*6√8*√3/2

S=2*3*2√2√3=12√6 սմ²

S=12√6 սմ²

___________

բ) BC=3 սմ

AB=18√2 սմ

∠B=45°

S=1/2*a*c*sin B → S=1/2*3*18√2*√2/2

S=3/2*18√2*√2/2=3√2*18√2/4=54*2/4=27 սմ²

S=27 սմ²

___________

գ) AC=14 սմ

CB=7 սմ

∠C=48°

S=1/2*a*b*sin C=49*0.74= ≈36 սմ²

S= ≈36 սմ²

Վարժ․ 318

S=60 սմ²

AC=15 սմ

AB=x սմ (?)

∠A=30° → sin 30°=1/2

S=1/2*c*b*sin A → c=60/0.5*0.5*15=16 սմ

AB=c=16 սմ

Վարժ․ 319

ա) S=1/2*a*b*sin C

b=h_c/b=sin α

c=h_b/c=sin α

S=1/2*b*c*sin α

S=1/2*h_c/sin α*h_b/sin α=1/2*h_c/sin α*h_b=h_bh_c/2 sin α

բ) sin α=BH/AB

AB=h/ sin α (h=BH)

∠C=180⁰-(α+β)

AC/sin β=AB/sin 180⁰-(α+β)

AC/sin β=AB/sin α+β

AC=sin β*h/sin α+sin α+β

S=h²*sin β/2sin α*sin α+β

S=h²*sin β/2 sin α*sin (α+β)

Վարժ․ 320

Լուծում՝ գծագիր

AB(c)=BC(a)=2 սմ

∠A=α=15°

S=? սմ²

∠B=180°-2*15°=180°-30°=150°

sin 150°=1/2 (0.5)

S=1/2*b*c*sin B=2*2*0.5/2=1 սմ²

Պատ՝․ 1 սմ²

Մարդու մարմնի նորմալ կենսագործունեության համար անհրաժեշտ է թթվածնի անընդհատ մատակարարում։ Շնչառական համակարգը շնչառության միջոցով մարմինն ապահովում է թթվածնի անհրաժեշտ քանակով և հեռացնում ածխաթթու գազը։ Շնչառությունը կատարվում է շնչառական, սրտանոթային, նյարդային և հենաշարժիչ համակարգերի հմատեղ գործունեության շնորհիվ։

Այս համակարգերից յուրաքանչյուրի գործունեության խաթարումը, որը լինում է որոշ վնասվածքների և հիվանդությունների դեպքում, կարող է բերել շնչառության խանգարումների շատ հաճախ կյանքին անմիջական վտանգ են սպառնում, քանի որ խախտվում է թթվածնի մատակարարումը հյուսվածքներին, մասնավորապես դա խիստ է անդրադառնում նյարդային համակարգի գործունեության վրա։ Շնչառության խանգարման արագ հայտնաբերումն ու ժամանակին ցուցաբերած առաջին օգնությունը կարող են թեթևացնել տուժածի վիճակը և կանխել հետագա բարդությունները։

Սովորաբար մարդը շնչում է հանգիստ և ազատ, առանց որևէ դժվարության։ Շնչառության խանգարման դեպքում բավական է նայել մարդու դեմքին և ուշադրություն դարձնել նրա շնչառությանը և մենք կարող ենք որոշել, որ նրա շնչառությունը դժվարացած է։ Տուժածն այնպիսի տեսք է ունենում,ասես չի կարողանում շունչ քաշել կամ շնչահեղձ է լինում։ Շնչառությունը կարող է սովորականից ավելի արագ,ավելի դանդաղ կամ անկանոն լինել,ավելի խորը կամ մակերեսային լինել,այսինքն ՝ ուղեկցվել խզզոցներով, կլկլոցով, խռխռոցով։ Շնչառության դժվարացման մասին վկայում է նաև մաշկի վիճակը,այն լինում է անսովոր խոնավ ու կարմրացած, հետո ՝ գունատ կամ կապտավուն։ Տուժածը կարող էգլխապտույտ զգալ, գանգատվել կրծքավանդակի ցավից, ձեռքերի և ոտքերի թմրածությունից, ծակծկոցներից։ Սովորաբար նա լինում է տագնապած,անհանգիստ կամ վախեցած։

Զանազան պատճառներից առաջացած դժվար շնչառության դեպքում պարտադիր չէ հստակ իմանալ պատճառը, քանի որ նման դեպքերում մեր կողմից տուժածին ցուցաբերվող օգնության գործողությունները նույնն են։Երբ տուժածի մոտ դժվարացած շնչառության նշաններ ենք հայտնաբերում, նախ ուշադիր պետք է զննել շրջապատը և ապահովել անվտանգությունը, քանի որ նրա վիճակի պատճառ կարող են հանդիսանալ թունավոր գազերը, որոնք հնարավոր է ՝ դեռևս առկա են դեպքի վայրում։ Անվտանգությունն ապահովելու համար օդափոխել տարածքը ՝ բացել դուռը,պատուհանները, իսկ եթե անհնար է ապահովել անվտանգությունը, դուրս բերել տուժածին այդ վտանգավոր տարածքից։

Շնչառական խանգարումների ժամանակ տուժածին ցուցաբերվող առաջին օգնության քայլերը բավական պարզ են, բայց դրանց չիմացությունը կարող է բերել նրա վիճակի վատացման։ Նստեցնել տուժածին հարմար դիրքով, ցանկալի է ՝ իրանով առաջ թեքված։ Արձակեք սեղմող կապերը ՝ օձիքը, վզնոցը, փողկապը, գոտին և այլն։ Խորհուրդ տալ նրան հնարավորին չափ քիչ շարժվել։ Վստահություն ներշնչել և հանգստացնել տուժածին,  չթողնել որ հուզվի, հանգիստ վիճակը նույնպես նպաստում է շնչառության կարգավորմանը։ Ապահովել թարմ օդի բավարար քանակ ՝ բացել պատուհանը կամ դուռը և խնդրել այդ տարածքում գտնվող մարդկանց հեռանալ։ Պարբերաբար վերահսկել տուժածի շնչառության ու անոթազարկի վիճակը, գրանցել տվյալները։ Եթե տուժածն ունի բժշկի կողմից նշանակված դեղամիջոցներ, ապա օգնել ընդունել դրանք։ Եթե տուժածը չունի դեղեր կամ դեղերը չեն օգնում ու շնչառությունը չի բարելավվում, զանգել շտապ օգնություն։

Unknown words

upon-վրա

such-այդպիսին

wandered-թափառել

spell-ուղղագրություն

blew-փչեց

candle-մոմ

frightened-վախեցած

24) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Do you know how often does he attend the lectures?
b) Do you know how often did he attend the lectures?
c) Do you know how often he attends the lectures?
d) Do you know how often attends he the lectures?

25) Which is the best question for the following sentence?
I am afraid I won’t. I still have a lot to do.

a) When will you finish the work?
b) When do you finish the work?
c) Will you be able to finish the work in two weeks?
d) Do you still have a lot to do?

26) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Did he tell you why he refused our help?
b) Did he tell you why refused he our help?
c) Did he tell you why did he refuse our help?
d) Did he tell you why he our help refused?

27) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
People have tried to understand the natural phenomena since ancient times.

a) How many years have people tried to understand the natural phenomena?
b) Since when have people tried to understand the natural phenomena?
c) Why have people tried to understand the natural phenomena?
d) When did people try to understand the natural phenomena?

28) Which is the best ending for the following question?
Remember to buy a bottle of whisky, ?

a) shall you
b) will you
c) don’t you
d) do you

29) Which is the best question for the following sentence?
No, it’s overdone this time.

a) How is the roast beef done?
b) Is the roast beef overdone?
c) Why is the roast beef overdone?
d) Is the roast beef underdone again?

30) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Did you notice that the boots weren’t a pair he was wearing?
b) Did you notice that he was wearing the boots weren’t a pair?
c) Did you notice that the boots he was wearing weren’t a pair?
d) Did you notice that weren’t a pair the boots he was wearing?

31) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
She didn’t join us since she was ill.

a) Since when didn’t she join us?
b) Why didn’t she join us?
c) What didn’t she do?
d) How long didn’t she join us?

32) Which is the best ending for the following question?
Let’s delay sending the documents, ?

a) shall we
b) shan’t we
c) have we
d) don’t we

33) Which is the best question for the following sentence?
Yes, of course.

a) Did she accept or reject your proposal yesterday?
b) When did she accept your proposal?
ց) Why did she reject your proposal?
d) Did she accept your proposal?

34) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Can you show me where you found a treasure last month?
b) Can you show me where did you find a treasure last month?
c) Can you show me where last month you found a treasure?
d) Can you show me last month where you found a treasure?

35) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
Sally had to stay in hospital till the end of the week.

a) How long did Sally have to stay in hospital?
b) When did Sally have to stay in hospital?
c) Why did Sally have to stay in hospital?
d) Till when had Sally stayed in hospital?

36) Which is the best ending for the following question?
Brandon and Lucy share the same room, ?

a) does he
b) doesn’t she
c) do they
d) don’t they

37) Which is the best question for the following sentence?
Yes. It was the most interesting concert I have ever attended.

a) Was the concert interesting or boring?
b) What kind of concert was it?
c) The concert was interesting, wasn’t it?
d) How did you like the concert?

38) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
It will take her half an hour to get ready.

a) What time will she get ready?
b) When will she get ready?
c) Will she get ready in half an hour?
d) How long will it take her to get ready?

39) Which is the best ending for the following question?
The wounded man could hardly drag himself along,

a) could he
b) couldn’t he
c) did he
d) didn’t he

40) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Do you know when did President Richards arrive in Dublin?
b) Do you know when President Richards arrived in Dublin?
c) Do you know when arrived President Richards in Dublin?
d) Do you know when arrived in Dublin President Richards?

41) Which is the best question for the following sentence?
No, they arrived by train.

a) How did the delegation arrive in New York?
b) Did the delegation arrive in New York by plane or by train?
c) Did the delegation arrive in New York by plane?
d) By what did the delegation arrive in New York?

42) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Do you know how many students flunked the exam yesterday?
b) Do you know how many students yesterday flunked the exam?
c) Do you know how many students did flunk the exam yesterday?
d) Do you know yesterday how many students flunked the exam?

43) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
They have had problems with their son since his marriage.

a) When did they have problems with their son?
b) Since when have they had problems with their son?
c) How often have they had problems with their son?
d) Have they had problems with their son?

44) Which is the best ending for the following question?
Help me plant these trees, ?

a) will you
b) don’t you
c) do you
b) must you

45) Which is the best question for the following sentence?
Yes, they have to do it tomorrow.

a) When do they have to book tickets?
b) Who has to book tickets tomorrow?
c) Do they have to book tickets tomorrow or next week?
d) Do they have to book tickets tomorrow?

46) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Did he tell you where would be taken the prisoners?
b) Did he tell you where the prisoners would be taken?
c) Did he tell you where would the prisoners be taken?
d) Did he tell you where would be the prisoners taken?

47) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
When she worked in that canteen she learnt to cook tasty dishes.

a) When did she learn to cook tasty dishes?
b) When did she work in that canteen?
c) What time did she learn to cook tasty dishes?
d) What did she learn to do when she worked in that canteen?

48) Which is the best ending for the following question?
Don’t forget to lock the door before you leave, ?

a) shall you
b) will you
c) don’t you
d) do you

49) Which is the best question for the following sentence?
No, you needn’t. You can do it tomorrow.

a) Do we finish the work today?
b) When can we finish the work?
c) Must we finish the work today?
d) Can we finish the work tomorrow?

50) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Do you have any idea where are they having a meeting tonight?
b) Do you have any idea where they are having a meeting tonight?
c) Do you have any idea where tonight they are having a meeting?
d) Do you have any idea tonight where they are having a meeting?

51) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
There are plenty of flowers in their garden in spring.

a) When are there plenty of flowers in their garden?
b) What is there in their garden?
c) How many flowers are there in their garden?
d) Aren’t there plenty of flowers in their garden in spring?

52) Which is the best ending for the following question?
I am an excellent cook, ?

a) am I
b) am not I
c) don’t I
d) aren’t I

53) Which is the best question for the following sentence?
Yes, it was postponed because of the rain.

a) Did the golf match take place or not?
b) Why was the golf match postponed?
c) Was the golf match postponed because of the rain or the fog?
d) Was the golf match postponed?

54) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Do you know when the trade delegation arrived?
b) Do you know when did the trade delegation arrive?
c) Do you know when arrived the trade delegation?
d) Do you know the trade delegation when arrived?

55) Which is the best ending for the following question?
Help me take these boxes upstairs, ?

a) are you
b) don’t you
c) will you
d) do you

56) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
He has had a lot of trouble with his car engine since he bought it.

a) When did he have a lot of trouble with his car engine?
b) Why has he had a lot of trouble with his car engine?
c) Since when has he had much trouble with his car engine?
d) How long has he had his car engine?

57) Which is the best question for the following sentence?
Yes. It was rather difficult.

a) Was the article easy or difficult?
b) What kind of article was it?
c) Was the article difficult to translate?
d) Was it easy to translate the article?

58) Which is the best question for the underlined part of the sentence?
He went to America with his friends.

a) With whom did his friends go to America?
b) Where did he go with his friends?
c) Who went to America with his friends?
d) Who did he go to America with?

59) Which is the best ending for the following question?
Ricky had 10 get up early this morning, ?

a) had he
b) hadn’t he
c) did he
d) didn’t he

60) Which of the following questions is correctly formulated?

a) Will your friends be here next weekend?
b) Will next weekend your friends be here?
c) Will your friends next weekend be here?
d) Will be here your friends next weekend?

61) Which is the best ending for the following question?
Don’t interrupt me while I am speaking, ?

a) don’t you
b) do you
c) won’t you
d) will you