Posted in Պատմություն 9

Պատմության հարցաշար, 6-րդ դասարան

Թեմա 1. Հայկական լեռնաշխարհ

Թեմա 2. Վանի թագավորություն. Արգիշտի 1-ին: Սարդուրի 2-րդ

Թեմա 3. Հայկազուն Երվանդականների թագավորությունը Ք. ա. 7-6-րդ դարերում. Պարույր Նահապետը՝ հայոց թագավոր: Երվանդ 1-ին Սակավակյաց: Տիգրան 1-ին Երվանդյան

Թեմա 4. Մեծ Հայքի Արտաշեսյան թագավորությունը՝ Արտաշես 1-ին.

Թեմա 5. Հայաստանը՝ Աշխարհակալ տերություն: Տիգրան 2-րդ Մեծ.

Թեմա 6. Տիգրան Մեծի տերությունը.

Թեմա 7. Տիգրան Մեծի տերության անկումը. Հռոմեա-հայկական պատերազմը: Արտաշատի պայմանագիրը

Թեմա 8. Մեծ Հայքի թագավորությունն Արտավազդ 2-րդի օրոք.Կրասոսի արշավանքը: Անտոնիոսի արշավանքը

Թեմա 9. Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորությունը. Տրդատ 3-րդի գահակալությունը

Թեմա 10. Հին Հայաստանի մշակույթը. Հայկական առասպելներն ու վիպերգերը: Հայոց նախաքրիստոնեական հավատքը: Գրավոր մշակույթը

Posted in գրականություն 9

Խորխե Բուկայ «Երկնքի դարպասների մոտ»

Երկնքի դարպասների մոտ մի անգամ հավաքվեցին մի քանի հարյուր հոգի, տղամարդ և կին, ովքեր այդ օրն էին մահացել: Սուրբ Պետրոսը՝ դրախտի դարպասների ապագա պահապանը, կարգավորում էր շարժումը:
— «Շեֆի» հանձնարարականով, բոլորդ կբաժանվեք երեք խմբի՝ կախված տասը պատվիրանները պահելուց: Առաջին խմբում կլինեն նրանք, ովքեր խախտել են բոլոր տասը պատվիրաններից յուրաքանչյուրը՝ գոնե մեկ անգամ: Երկրորդ խմբում նրանք, ովքեր գոնե մեկ անգամ խախտել են տասը պատվիրաններից որևէ մեկը: Երրորդ խումբը, որը մեր կարծիքով ամենամեծաքանակը կլինի, կկազմեն նրանք, ովքեր իրենց կյանքի ընթացքում երբևէ որևէ պատվիրան չեն խախտել: Այսպես,- շարունակեց սուրբ Պետրոսը,- բոլոր տասը պատվիրանները խախտողները թող աջ կողմում կանգնեն:
Հոգիների կեսից ավելին հայտնվեցին աջ կողմում:
— Հիմա,-բացականչեց նա,- մնացածներից նրանք, ովքեր գոնե մեկ պատվիրան խախտել են, թող ձախ կողմում կանգնեն:
Մնացած բոլորը անցան ձախ կողմը: Համարյա բոլորը… Իրականում բոլորը, բացի մեկից: Ինչ-որ մի լավ մարդու հոգի կենտրոնում միայնակ կանգնած մնաց: Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում նա գնացել էր բարի ցանկությունների, բարի մտքերի և գործերի ճանապարհով: Սուրբ Պետրոսը զարմացավ: Միայն մի հոգի մնաց լավագույնների խմբում: Նա անմիջապես Աստծուն կանչեց, որպեսզի տեղյակ պահի պատահածի մասին:
— Տես, թե ինչ է ստացվում: Եթե շարժվենք նախնական ծրագրին համապատասխան, ապա իր բարեպաշտության դիմաց հատուցում ստանալու փոխարեն, այս խեղճը պետք է տանջվի մենակությունից: Կարծում եմ՝ ինչ-որ բան պետք է ձեռնարկել:
Աստված կանգնեց մեղավորների խմբի առաջ և ասաց.
— Նրանք, ովքեր հիմա կապաշխարեն, կներվեն, և նրանց մեղքերը կմոռացվեն: Ապաշխարողները կարող են միանալ կենտրոնում գտնվող մաքուրներին և անարատներին: Կամաց-կամաց բոլորը սկսեցին տեղաշարժվել կենտրոն:
— Կանգնեք: Անօրինականություն է: Դավաճանություն է: — Ճչոց լսվեց:
Սրբի ձայնն էր:
— Այդպես չի լինի: Եթե ինձ նախօրոք զգուշացնեիք, որ մեղքերը ներվելու են, կյանքս դատարկ տեղը չէի ծախսի…

Առաջադրանքներ՝

Ա․ Ընտրե՛ք ճիշտ պատասխանը։ Ըստ ստեղծագործության՝ Սուրբ մարդը ողջ կյանում հետևել էր պատվիրաններին, որովհետև․

  • ինքը դա էր ճիշտ համարում
  • այլ կերպ չէր կարող ապրել, որովհետև ազնիվ էր
  • այդպիսի կյանքը նրան հաճույք էր պատճառում
  • չէր ուզի պատվիրաններով ապրել, բայց ուզում էր դրախտ ընկնել

Բ․ Ո՞րն է ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարը, հեղինակի ասելիքը։

Իմ կարծիքով այս պատմվածքի ասելիքը այն է, որ ամեն մեղք էլ ներվում է, եթե նրանք հասկանում են իրենց սխալը և ներողություն են խնթրում խոստանալով, որ էլ չեն անի:

Մենք ձգտում ենք ավելի նկարազարդ դարձնել մեր կյանքը, քանի որ չենք ուզում, որ պատվիրաններին ենթարկվելով, կյանքը անցնի «սպիտակ ու սև»։ Հեղինակի ասելիքն ու արտահայտված գաղափարը այն է, որ ծերուկը իր կյանքը «դժբախտ» էր ապրել՝ պատվիրանների պատճառով։ Իհարկե, պատվիրանները սուրբ խոսքեր են, բայց բոլորս էլ գեթ մեկ անգամ դրանցից որևէ մեկը խախտել ենք՝ մեր կյանքը ավելի հետաքրքիր դարձնելու համար։

Posted in Անգլերեն 9

The Internet in my life. The advantages and disadvantages of Media Education.

In our life, the Internet brings a lot of benefit and a lot of harm. All children cannot imagine their life without the Internet, even though our parents and grandparents did not even know about the existence of the Internet. Before, when we didn’t use the Internet, we all went to play in the yard, took pictures, communicate with each other face to face , but now, we are all on the Internet all day, and communication is slowly disappearing. The Internet has both good and bad sides. The good thing is that the child can find useful information that will help him to develop further, and the bad thing is when the child accesses the Internet too much and damages his eyesight.


In our school, we cannot do a lesson without the Internet, because we use computers instead of books. Our school has media education, and it is very independent, so sometimes its bad cause half of the students use it to play games during classes. I think that the students in our school are being developed much faster than those who has no media education.

Posted in Պատմություն 9

Թեմա 10. Հին Հայաստանի մշակույթը. Հայկական առասպելներն ու վիպերգերը: Հայոց նախաքրիստոնեական հավատքը: Գրավոր մշակույթը

Հայ հին բանահյուսությունը ընդգրկում է բազմահազարամյա հայ ժողովրդի հավատալիքներն ու հնագույն պատմություն արտացոլող զրույցներ ու երգեր, որոնք մեր նախնիները կոչել են վիպասանք, առասպելներ, թվելյաց երգեր։ Դրանք պատմել և երգել են ժողովրդական երգիչ-գուսանները՝ վիպասանները՝ երաժշտական նվագարանների նվագակցությամբ։ Հատկապես նշանավոր են եղել պատմական Հայաստանի կամ Մեծ Հայքի Գողթն գավառի երգիչները, որոնց անվամբ էլ հայ հին հեթանոսական վիպերգերը կոչվել են նաև Գողթան երգեր։
Մովսես Խորենացու և հայ մյուս պատմիչների գրի առած առասպելների միջոցով բացահայտվում է Հայոց դիցարանը, այսինքն՝ հայ հեթանոսական աստվածների ընտանիքը, որը հունական դիցարանից շատ ավելի հին է։ Պատմահայրը գուսաններից գրի է առել Հայոց դիցարանի՝ ամպրոպի, պատերազմի և քաջության աստված Վահագնի ծնունդը պատկերող երգը, ինչպես նաև կիսաստված Տորք Անգեղի մասին առասպելը։
Հայկական առասպելների հարուստ գանձարանից մնացել են միայն որոշ փշուրներ։ Բայց դրանք հնարավորություն են տալիս վեր հանելու հայ ժողովրդի դիցաբանական մտածողութունն ու պատկերացումները, որոնց մեջ արտացոլվել են նրա վառ երևակայութունը, բնավորության հիմնական գծերը, ազատասիրական իղձերը և ձգտումը դեպի գեղեցիկը, լույսը, գիտութունը։ Հայ հին վիպերգերը՝առասպեալխառը պատմություններով ու երգերով, ներկայացնում են հայ ժողովրդին, նրա պետականության ծավալումը ևկազմավորումը, նրա հաղթական և ազատագրական պայքարը։ Այս առումով առանձնանում են «Հայկ և Բել»«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ»«Տիգրան և Աժդահակ»«Արտաշես և Արտավազդ» վիպերգերը։ 

Հայկական դիցաբանությունը, դա հայկական ցեղերի ու ցեղային միությունների, ավելի ուշ՝ հայ ժողովրդի շրջանում տարածված հավատալիքներն են։ Այն ներկայացված է մի քանի դիցարաններով պայմանականորեն առաջին շրջանի՝ բրոնզի և երկաթի դարերի հայկական տոհմացեղային դիցարան։ Երկրորդ շրջան Զրադաշտականություն։

Հազարամյակների պատմություն ունեցող հայկական դիցաբանությունը 4-րդ դարից սկսած ամբողջությամբ իր տեղն է զիջում քրիստոնեությանը, որը Հայաստանում ընդունվել էր 301 թվականին։

Հայոց առաջին դիցարանը կազմավորվում է ավելի վաղ քան ընդունված է նշել դավանաբանության մեջ։ Ըստ ավանադաբանության` Հայկը Նոյի հինգերորդ սերունդն էր, իսկ Նոյը Աստծո կամ Արարչի կողմից ընտրված Բարեպաշտն էր, Հայկն է հանդիսանում Նոյի իրավահաջորդը՝ տիտղոսակիր ժառանգը [1]։ Ըստ շումերական աղբյուրների` տեղի է ունեցել աստվածների սերունդների չորս սերնդափոխություն։ Հնագույն շումերական գրավոր աղբյուրներում պահպանվել են տեղեկություններ Հայա անունուվ Աստծո մասին [2] և նրա՝ որպես առաջին աստվածներ սերունդների մասին։ Հայկական լեռնաշխարհում վկայված առաջին պետական կազմավորման՝ Արատտայի հովանավորը արարչագործ Հայա աստծու որդի Դումուզին էր որի անունը Աստվածաշնչի թարգմանություններում փոխարինված է Հայկ-Օրիոնով։

Որ Հայկական լեռնաշխարհում մինչև Մեսրոպ Մաշտողի հայոց այբուբենի գյուտը կիրառվել է 12 գրային համակարգ, որոնցից 7-ը ներմուծված է եղել, իսկ 5-ը ստեղծվել է տեղում՝ տարբեր կենսական ու անհրաժեշտ հանգամանքներում: Այդ գրային համակարգերից մեկը՝ մեհենագրությունը կամ հմայագրությունն օգտագործվում է մինչ օրս՝ մասնավորապես գրբացների կողմից:

Գիտնականն ատենախոսության թեման ուսումնասիրել է շուրջ 25 տարի և մինչ այս բազմաթիվ հրապարակումներ է ունեցել գիտական մամուլում: Մովսիսյանը տասնյակից ավելի գիտական ու հանրամատչելի գրքերի հեղիանկ է: Ուսումնասիրել ու լուսաբանել է հատկապես Քրիստոսից առաջ մեր պատմության 3-րդ՝ մութ ու կնճռոտ հազարամյակը: Այդ ժամանակաշրջանը, որ մեր պատմության բացն էր, այժմ ներկայացված է նաև դասագրքերում: Այդ երևույթն իրավամբ կարելի է համարել անկախության շրջանի մեր պատմագրության կարևոր և լավագույն ձեռքբերումներից մեկը:

Posted in Ռուսերեն 9

Практическая грамматика

Упражнение 54. Вставьте вместо точек глагол нужного вида.

  1. Врач осмотрел больного и (давать – дал) ему нужное лекарство. 2. Дети
    вошли в комнату и вежливо (здороваться – поздоровались) со всеми. 3. Брат
    прочитал книгу и (ставить – поставил) ее в шкаф. 4. Передача кончилась, и я
    (выключать – выключил) телевизор. 5. Дети купили цветы и (дарить – подарили)
    их матери. 6. Мы (ужинали – поужинать) и пойдем в театр. 7. Когда профессор
    кончил читать лекцию, он (отвечать – ответил) на вопросы студентов. 8. Когда
    студенты (читать – прочитали) текст, они пошли в лабораторию.
  2. Упражнение 55. Прочитайте предложения, употребляя глаголы
  3. нужного вида.
  4. Брат решал задачи, а сестра (писать – написала) сочинение. 2. Дедушка
    рассказывал внучке сказку, а она весело (смеяться – засмеялась). 3. Учитель
    объяснял новое правило, а дети внимательно его (слушали – послушать). 4. Дети
    купались в реке, а мать в это время (загорали – загореть). 5. После ужина Олег
    будет читать роман, а Сергей (переводить – перевести) текст. 6. Сестра сидела за
    столом, а брат (рисовать – нарисовал) ее портрет.
    Упражнение 56. Закончите предложения, вставляя глаголы НСВ и СВ.
  5. Юнес разговаривал с другом и … (завтракать – позавтракал). 2. Я
    слушаю радио и … (думаю – подумать). 3. Мухамед сделал домашнее задание и
    … (идти – пошел) в университет. 4. Студент вернулся домой и … (ложится –
    лег) спать. 5. Я пошел на почту, когда … (писать – написали) письмо. 6. Я сдал
    книгу в библиотеку, когда … (читать – прочитал) ее. 7. Когда Виктор смотрел
    телевизор (звонить – зазвонил) телефон. 8. Когда мы ужинали в ресторане, мы
    (слушали – послушать) музыку. 9. Когда Ольга шла в магазин, она (встречать –
    встретила) Виктора. 10. Жена (читать – прочитала) газету и отдала ее мужу.

Упражнение 88. Выполните упражнение, употребив инфинитив
нужного вида. Объясните свой выбор.

  1. Ваше предложение интересно, его надо (обсуждать – обсудить). 2.
    Прошу вас завтра (приходить – прийти) в университет на полчаса раньше. 3.
    Советую вам всегда (покупать – купить) продукты в этом магазине. 4. Вам
    необходимо (готовиться – подготовиться) к следующему экзамену более
    серьезно. 5. Вы можете (предлагать – предложить) что-нибудь другое? 6. Мне

хочется (продолжать – продолжить) нашу беседу завтра. 7. Разрешить
(благодарить – поблагодарить) вас за теплый прием. 8. Вам следует регулярно
(посещать – посетить) лекции этого профессора.

Posted in գրականություն 9

Ավելի վատ, Ժակ Պրևեր

Ապրիլի 3

Կարդա բանաստեղծությունը:

«Ավելի վատ» Ժակ Պրևեր

Ցեխոտ շանը թողեք ներս…

Ավելի վատ նրանց համար

ովքեր շուն չեն սիրում

ոչ էլ ցեխ

Ոտքից գլուխ ցեխոտ շանը թողեք ներս…

Ավելի վատ նրանց համար

ովքեր չեն սիրում ցեխ

ովքեր չեն հասկանում

ովքեր չգիտեն շանը

ովքեր չգիտեն ցեխը

շանը թողեք ներս…

որ թափահարում է ցեխը վրայից

ցեխը կարող ես լվանալ

շանը կարող ես լվանալ

և ջուրն էլ կարող ես լվանալ

բայց չես կարող լվանալ նրանց

ովքեր ասում են թե սիրում են շանը

պայմանով միայն…

ցեխոտ շունը մաքուր է

ցեխը մաքուր է

երբեմն ջուրն էլ մաքուր է

նրանք ովքեր ասում են՝ պայմանով միայն…

նրանք մաքուր չեն

բացարձակապես:

  • Այս բանաստեղծությունը վանկակա՞ն, թե՞ սպիտակ բանաստեղծություն է:  (Օգտվիր գրականագիտական բառարանից): Պատասխանդ հիմնավորիր:
  • Սպիտակ բանաստեղծությունը չափածո ստեղծագործություն, որը չունի տողերի համահնչուն վերջավորություններ՝ հանգեր։ Միևնույն ժամանակ, սպիտակ բանաստեղծությունը ունի որոշակի ձայնային կառուցվածք, այսինքն ՝ այն ունի հստակ չափ:
  • Ո՞ր տողերում է խտացված հեղինակի հիմնական ասելիքը՝ ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:
  • ցեխոտ շունը մաքուր է
  • ցեխը մաքուր է
  • երբեմն ջուրն էլ մաքուր է
  • նրանք ովքեր ասում են՝ պայմանով միայն…
  • նրանք մաքուր չեն
  • բացարձակապես:
  • Ո՞րն է այս բանաստեղծության փոխաբերական իմաստը:
  • Այս բանստեղծության փոխաբերական իմաստը այն է, որ երփեմն կապ չունի ով ներսում լինում է կեղտոտ՝ այսինքն թերություններով, և այս բանաստեղծությամբ ուզում էր հեղինակը ասել, որ բոլորը ունեն թերություններ, և բոլորս պետք է շտկենք դրանք:
Posted in Քիմիա 9

 Տեղակալման ռեակցիայով ջրածնի ստացումը և այրումը / Չեզոքացման ռեակցիա

Տեղակալման է պարզ և բարդ նյութերի միջև ընթացող այն քիմիական ռեակցիան, որի ժամանակ պարզ նյութը կազմող ատոմները տեղակալում են բարդ նյութի բաղադրությունում առկա տարրերից որևէ մեկի ատոմները:

Znպարզ+2HClբարդ → ZnCl2բարդ+H2պարզ ↑

Mg+2HCl → MgCl2+H2 ↑

2Al+6HCl → 2AlCl3 + 3H2 ↑

2H2+O2 → 2H2O+Q

Այն քիմիական ռեակցիաները, որոնց հետևանքով երկու կամ ավելի նյութերից առաջանում է նոր բարդ նյութ, կոչվում են միացման քիմիական ռեակցիաներ:

NaOHհիմք+HClթթու → NaCLաղ+H2Oջուր (չեզոքացման ռեակցիա)

Չեզոքացման ռեակցիան թթվի հատկություններ ունեցող նյութերի և հիմքի հատկություններ ունեցող նյութերի միջև ընթացող քիմիական ռեակցիա, որի հետևանքով այդ նյութերը կորցնում են թթուներին ու հիմքերին բնորոշ հատկությունները։

Ընթացք՝

Առաջին փորձ՝

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի Ավագ դպրոցի 9-րդ դասարանի սովորողներ՝ Դավիթ Մուրադյանն ու Վարդան Վարդանյանը կկատարեն լաբորատոր փորձ՝ «Տեղակալման ռեակցիայով կստանան ջրածին ու կայրեն»։ Մեզ ակտիվ մետաղներից անհրաժեշտ են լինելու ցինկը, որը հիմա կգցենք անոթի մեջ։ Նաև ալյումին, սակայն քանի որ անոթի մեջ արդեն կա ալյումին, ուստի չենք գցի։ Ձագարի օգնությամբ անոթի մեջ լցնում են HCl-ը՝ աղաթթուն։ Տեսնում ենք պղպջակներ, ուստի ջրածինը արդեն անջատվեց։ Մյուս ակտիվ մետաղն է մագնեզիումը, որը նույնպես գցում ենք անոթի մեջ ու այնուհետև փակում լուցկու տուփով։ Վարդանը անվտանգության համար հագնում է պաշտպանիչ ակնոցները և վառում լուցկին։ Մոտեցնում է անոթին․ տեսնում ենք, որ փոքրիկ պայթյուն տեղի ունեցավ։ Փորձը կրկնելու համար, ավելացնում եմ մագնեզիում։ Այս մի պայթյունը ավելի վառ եղավ։

Երկրորդ փորձ՝

Կկատարենք չեզոքացման ռեակցիա։ Հիմքից և աղաթթվից կառաջանան աղ և ջուր։ Նախ լցնում ենք հիմքը՝ ձագարի օգնությամբ։ Կաթացնում ենք ֆենոլֆտալեինը՝ կաթոցիկի օգնությամբ։ Թափահարում ենք անոթը և տեսնում ենք, որ անոթի միջի գույնը վերածվեց վարդագույնի։ Հիմա ձագարի օգնությամբ լցնում ենք աղաթթուն՝ մի քանի կաթիլ։ Տեսնում ենք, որ գույնը ցնդեց, չեզոքացավ։ Սա էլ չեզոքացման ռեակցիան էր, մենք ստացանք աղի ջրային լուծույթ։

Posted in Անգլերեն 9

Self presentation

Today I will tell about myself…..

Hi, I’m Yana, I have decided to become a programmer, a website developer. For a Web programmer, you basically need logic, a lot of imagination and English. Logic is needed in order to calculate how to create a site, English is needed to write codes, and fantasy is needed to design a website. I think drawing helps out of my hobbies. After all, in order to create websites, to make a special design for them, you need imagination.

I think that I will like to read books about my profession. I am interested in my profession, and I think it will be interesting for me to read <how the Internet was created> or <how to create your own website>.

My parents influenced me the most. They want me to live a good life in the future, and basically my father wants me to become a programmer. In his opinion, the programmers made a lot of profit, and our country needs such jobs. I also think that I will like this job, and exactly my type of programmer, because for website design you need to have a lot of imagination.

At the moment, everyone wants to become a programmer because it is the most developed profession. I think that one of the biggest benefits of programming is that by making different websites, the country goes further in terms of development, and the bad side is that most programmers work on a computer all day and therefore harm their health.

Good work is what the heart thinks is right………

Posted in երկրաչափություն 9

Երկրաչափական խնդիրների լուծում

1) PCEF ուղղանկյան անկյունագիծը 10 սմ է, իսկ կողմերից մեկը՝ 8 սմ։ Գտնել PCEF ուղղանկյան մակերեսը և ΔFCE-ի մակերեսը։

PE=10 սմ

EF=8 սմ

SPCEF=? սմ²

SFCE=? սմ²

CP=EF; CE=PF

∠P=∠C=∠E=∠F=90°

Քանի որ CF-ը անկյունագիծ է, ուստի →

ΔCFP=ΔCEF

Դիտարկենք ΔCEF-ը

∠EFP=90° → ∠EFC=45°

∠ECP=90° → ∠ECF=45°

Պյութագորսի թեորեմի համաձայն՝

CF²=EF²+CE² → CE²=100-64=36

CE=6 սմ

SPCEF=6*8=48 սմ²

SFCE=48/2=24 սմ²

Պատ՝․ 48 սմ², 24 սմ²

2) Շեղանկյան անկյունագծերը 24 սմ և 10 սմ են։ Գտնել շեղանկյան կողմը, մակերեսը, բարձրությունը։

AC=10 սմ

BD=24 սմ

AB=BC=CD=AD=? սմ

SABCD=? սմ²

h=? սմ

S=1/2*d1*d2=24*10/2=120 սմ²

BO=OD=24/2=12 սմ

AO=OC=10/2=5 սմ

AB²=BO²+AO² → 144+25=169 սմ

AB=13 սմ

AB=BC=CD=AD=13 սմ

Քանի որ S=ah → h=S/a=120/13=9.23 սմ

Պատ՝․ 13 սմ, 120 սմ², 9.23 սմ

3) MPKT զուգահեռագծի MT կողմի վրա նշված է E կետն այնպես, որ ∠PEM=90°, ∠EPT=45°, ME=4 սմ, ET=7 սմ։ Գտնել զուգահեռագծի մակերեսը։

∠PEM=90°

∠EPT=45°

ME=4 սմ

ET=7 սմ

SMPKT=? սմ²

Քանի որ ∠PET=90°, ∠EPT=45° → ∠PTE=45° → PE=ET=7 սմ

MT=4+7=11 սմ

SMPKT=MT*PE=11*7=77 սմ²

Պատ՝․ 77 սմ²

4) ABCD ուղղանկյուն սեղանի AC անկյունագիծն ուղղահայաց է CD սրունքին և AD հիմքի հետ կազմում է 60°-ի անկյուն։ Գտնել սեղանի մակերեսը, եթե AD=24 սմ։

∠DCA=90°

∠CAD=60°

AD=24 սմ

SABCD=? սմ²

Քանի որ ∠DCA=90°, ∠CAD=60° → ∠CDA=30°

30° անկյան դիմացի կողմը երկու անգամ փոքր է ներքնաձիգից, ուստի AC=AD/2=24/2=12 սմ

Քանի որ ∠CBA=90°, ∠CAD=60° → ∠CAB=90°-60°=30° → BC=AC/2=12/2=6 սմ

Պյութագորասի թեորեմի համաձայն՝

AC²=BC²+AB² → AB²=144-36=108

AB=√108=6√3 սմ

SABCD=BC+AD/2*h → 3+12*6√3=15*6√3=90√3 սմ²

Պատ՝․ 90√3 սմ²

Posted in Առողջագիտություն

Վնասվածքներ, ճաքեր, կոտրվածքներ

Կոտրվածք

Կոտրվածքը ոսկրի վնասվածքն է` նրա ամբողջականության խախտմամբ: Տարբերում են բնածին և ձեռքբերովի կոտրվածքներ: Վերջիններիս ամենամեծ խումբն են կազմում վնասվածքային կոտրվածքները, որոնք ուղեկցվում են ոսկրը շրջապատող փափուկ հյուսվածքների վնասմամբ: Մաշկի ամբողջականության խանգարման ժամանակ վնասող առարկայի կամ կոտրված ոսկրի սուր բեկորի ազդեցությամբ առաջանում են բաց կոտրվածքներ: Եթե մաշկի ամբողջականությունը չի խախտվում, կոտրվածքներն անվանում են փակ: Կախված կոտրվածքների գծի ուղղությունից` տարբերում են լայնական, թեք և երկայնական կոտրվածքներ: Բարդ կոտրվածքները, երբ կոտրված ոսկրի ծայրերից անջատվում են մի քանի բեկորներ, անվանում են բեկորային կամ բազմաբեկորային, իսկ բազմաթիվ մանր բեկորների առկայության դեպքում` մանրատված (փշրված):

Լրիվ կոտրվածքները, եթե վնասված է երկար խողովակավոր ոսկրը, գրեթե միշտ ուղեկցվում են ոսկրաբեկորների տեղաշարժով, որոնք իրար նկատմամբ անկյունային դիրք են գրավում կամ տեղաշարժվում են կողքի և կամ պտտվում իրենց առանցքի շուրջը, իսկ երբեմն` երկարությամբ բաժանվում իրարից: Լրիվ կոտրվածքները, առանց բեկորների տեղաշարժի, հազվադեպ են և լինում են միայն երեխաների մոտ: Ոչ լրիվ կոտրվածքները (ճաքերը) նույնպես հաճախ են լինում մանկական տարիքում: Վնասվածքային կոտրվածքների ենթակա են տարեցների և ծերերի ոսկրերը, որոնք տարիների ընթացքում դառնում են ավելի փուխր, կորցնում են ճկունությունը: Հատուկ տեղ են գրավում սեղմումային (կոմպրեսիոն) կոտրվածքները, որոնք հաճախ բնորոշ են կարճ ոսկրերին, առավել հաճախ` ողներին: Այդ կոտրվածքների ժամանակ ոսկրը կարող է մասերի չբաժանվել. այն միայն ձևափոխվում է (տափակում), և դրանում պարունակվող սպունգանման ոսկրային հյուսվածքը շատ տեղերում խախտվում է: Առավել հաճախակի են վերջույթների երկար ոսկրերի (բազկոսկր, նախաբազկի, կոնքի, սրունքի ոսկրեր) կոտրվածքներ:

Բաց և փաք կոտրվածքներ

Փակ կոտրվածքը բաց կոտրվածքից էապես տարբերակող բնութագրիչն այն է, որ փակ կոտրվածքում շրջապատող մաշկի կամ փափուկ հյուսվածքների շարունակականության ընդմիջում չկա `կոտրվածքի տեղանքի արտաքին մասի հետ հաղորդակցվելով:

Ընդհակառակը, բաց կոտրվածքում կա տեսանելի վերք, որը թեև պարտադիր չէ, որ հենց ոսկրային վնասվածքի մակարդակում լինի, այն գտնվում է նույն մարմնի հատվածում ՝ դառնալով աղտոտման բարձր ռիսկի գոտի:

Մեկ այլ առանձնահատկություն, որը նրանց տարբերակում է որոշ դեպքերում, այն է, որ բաց կոտրվածքը գրեթե միշտ ակնհայտ է, չնայած ոչ դեպքերի 100% -ով: կոտրված բեկորները կարող են զննել վերքը կամ ցույց տալ վերքը: Եթե ​​ոչ, ապա ավելի հստակ կարելի է նշել հատվածի դեֆորմացիան:

Փակ կոտրվածքների դեպքում դեֆորմացիան միշտ չէ, որ ակնհայտ է, և ախտորոշման համար անհրաժեշտ են պատկերագրական ուսումնասիրություններ:

Փակ կոտրվածք Այն սահմանվում է որպես ոսկրերի շարունակականության ընդհատում, որը կարող է լինել մասնակի կամ ընդհանուր, և որը չի ուղեկցվում վերքերով, որոնք կոտրվածքի կիզակետը հաղորդակցում են դրսին: Որոշ փակ կոտրվածքներում կարող են վերքեր լինել. դրանք մակերեսային են, ուստի վարակի լուրջ վտանգ չկա:

Որպեսզի կոտրվածք առաջանա, ոսկորը պետք է տրավմատիզացվի ավելի մեծ ուժգնությամբ, քան ընդունակ է աջակցել: այնուամենայնիվ, կան կոտրվածքների այլ տեսակներ, որոնք բացառություն են այս կանոնից: Այս խմբի մեջ ընկնում են անբավարարության կոտրվածքներ, որոնք հայտնի են նաև որպես պաթոլոգիական կոտրվածքներ:

 Բաց կոտրվածք Դա մեկն է, որում բացի ոսկրերի շարունակականության ընդհատումից, կա մաշկի կամ հարակից հյուսվածքների վնասվածք, ինչը կապ է հաստատում կոտրվածքի ֆոկուսի և արտաքինի միջև: Այլ կերպ ասած, աղտոտման ռիսկը մեծ է: Կոտրվածքները սահմանվում են որպես ոսկրի կամ աճառի շարունակականության ընդմիջում:

Դրանք սովորաբար առաջանում են տրավմայի արդյունքում, որի ինտենսիվությունը գերազանցում է ոսկրի կրողունակությունը: Բաց կոտրվածքների ժամանակ արտաքինի հետ կապը կարող է առաջանալ երկու եղանակով, որոնցից մեկն այն է, որ կոտրված ոսկորը ունի սուր եզր, որը ծակում է մկանային հյուսվածքն ու մաշկը: